Η αρχή των καλάντων της πρωτοχρονιάς, στον αλησμόνητο Πόντο.
Αρχή του χρόνου όνειρα και ελπίδες για κάτι καλύτερο στην υγεία στην οικονομία, στις σχέσεις και τη ζωή των ανθρώπων.
Καλαντάρτς, Καλαντάρης η ονομασία του Ιανουαρίου στα Ποντιακά.
Οι ευχές μας
Σε όλο τον κόσμο εύχομαι ολόψυχα
χρόνια πολλά, χρόνια καλά, χρόνια ευλογημένα,
με υγεία πρώτα απ΄ όλα και ειρήνη σε όλον τον κόσμο.
Ιδιαίτερα στα μέλη της Τράπεζας Αίματος
των "Ακριτών" Πολυκάστρου
& στα μέλη της Τράπεζας Αίματος " Άσπρου - Αξιοχωρίου"
εύχομαι η καρδιά τους να συνεχίσει να είναι γεμάτη αγάπη, προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο μας και να συνεχίσουν να προσφέρουν το αίμα τους.
Τα Κάλαντα πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα 1872
Κάλαντα Πρωτοχρονιάς
Η παραμονή της πρωτοχρονιάς για τον Σύλλογο Ποντίων Πολυκάστρου & Περιχώρων “Οι Ακρίτες” είναι αφιερωμένη στα περίχωρα, στα ακριτοχώρια μας, όπου υπάρχουν πάρα πολλά μέλη του Συλλόγου μας.
Έτσι λοιπόν κάθε χρόνο, ξεκινούσαμε τα κάλαντα από την ΚΟΡΩΝΑ και συγκεκριμένα από το σπίτι του Χάρη Παναγιωτίδη(1933) και του γιού του Μιχάλη, εκλεκτού μέλους του Συλλόγου μας, στη συνέχεια στο καφενείο του χωριού(το οποίο δυστυχώς τώρα πλέον είναι κλειστό).
Η επόμενη στάση ήταν στο ΕΙΡΗΝΙΚΟ στο καφενείο του χωριού κάτι το οποίο το εκτιμούσαν ιδιαίτερα οι Σαρακατσάνοι κάτοικοί του.
Η τρίτη στάση μας γινόταν στη ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ με καλάντισμα στα σπίτια του (+)Γ. Παπαδόπουλου(1926-2004), (+)Γιάννη Σαουλίδη(1932-2017) και στο "ιστορικό" καφενείο του (+)Κώστα Συμεωνίδη(1934-2024) το οποίο και αυτό δυστυχώς είναι κλειστό.
Επόμενη στάση στην ΠΟΝΤΟΗΡΑΚΛΕΙΑ και σε όλα τα μαγαζιά στην κεντρική πλατεία του χωριού.
Πέμπτη στάση στην ΠΛΑΤΑΝΙΑ όπου υπάρχουν πολλά μέλη του Συλλόγου, καλάντισμα στα σπίτια των αλησμόνητων (+)Παπα-Κώστα Καρακασίδη(1919-2012), του (+)Παναγιώτη Ξενιτίδη(1928-2019), του (+)Λάζαρου Παντελίδη(1926-1995), του Γιώργου Ελευθεριάδη(1931), στου (+)Νίκου Αμανατίδη(1944-2021) και στα καφενεία του χωριού.
Στη συνέχεια στο ΜΙΚΡΟ ΔΑΣΟΣ στα καφενεία και στα σπίτια ιδρυτικών μελών, (+)Μένανδρου Απουσίδη(1926-1990), (+)Σωκράτη Ακριτίδη(1922-2011), (+)Στέφανου Αμβροσίδη(1947-1993), Γιάννη Πετρίδη(1940), που μας περίμεναν με πολύ αγάπη.
Και τέλος στους ΕΥΖΩΝΟΥΣ με πρώτη επίσκεψη στο Τελωνείο, στην Αστυνομία, στα "αφορολόγητα" και στη συνέχεια μέσα στο χωριό, στα καφενεία και το τελευταίο καλάντισμα στο σπίτι του αλησμόνητου (+)Γιώργου Πολυχρονίδη.
Επόμενη στάση στην ΠΟΝΤΟΗΡΑΚΛΕΙΑ και σε όλα τα μαγαζιά στην κεντρική πλατεία του χωριού.
Πέμπτη στάση στην ΠΛΑΤΑΝΙΑ όπου υπάρχουν πολλά μέλη του Συλλόγου, καλάντισμα στα σπίτια των αλησμόνητων (+)Παπα-Κώστα Καρακασίδη(1919-2012), του (+)Παναγιώτη Ξενιτίδη(1928-2019), του (+)Λάζαρου Παντελίδη(1926-1995), του Γιώργου Ελευθεριάδη(1931), στου (+)Νίκου Αμανατίδη(1944-2021) και στα καφενεία του χωριού.
Στη συνέχεια στο ΜΙΚΡΟ ΔΑΣΟΣ στα καφενεία και στα σπίτια ιδρυτικών μελών, (+)Μένανδρου Απουσίδη(1926-1990), (+)Σωκράτη Ακριτίδη(1922-2011), (+)Στέφανου Αμβροσίδη(1947-1993), Γιάννη Πετρίδη(1940), που μας περίμεναν με πολύ αγάπη.
Και τέλος στους ΕΥΖΩΝΟΥΣ με πρώτη επίσκεψη στο Τελωνείο, στην Αστυνομία, στα "αφορολόγητα" και στη συνέχεια μέσα στο χωριό, στα καφενεία και το τελευταίο καλάντισμα στο σπίτι του αλησμόνητου (+)Γιώργου Πολυχρονίδη.
.jpg)
Σκίτσο: Χρήστου Γ. Δημάρχου
(πηγή Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)
"Αξέχαστο καλάντισμα"
στο σπίτι του Γιώργου Πολυχρονίδη
Ο αλησμόνητος Μπάρμπα-Γιώργης με καταγωγή από την Γαλίαινα της Ματσούκας του Πόντου, είχε μνήμες και βιώματα απ΄την αλησμόνητη πατρίδα στην οποία έζησε τα παιδικά του χρόνια, αγαπούσε τον Σύλλογο και τον στήριζε με κάθε τρόπο(υλικά και ηθικά).
Το τελευταίο καλάντισμα της ημέρας γινόταν πάντα στο σπίτι του Μπάρμπα-Γιώργη Πολυχρονίδη, που μας περίμενε με ανυπομονησία και πολύ αγάπη.
Κάθε πέντε λεπτά έλεγε στην κόρη του την Κρυστάλλω (1931-2000) και στον αλησμόνητο εγγονό του Κώστα Ψωμά (1954-2024) να βγαίνουν στο μπαλκόνι και να του πουν αν ακούγεται η λύρα και το νταούλι των καλαντιστών, σημάδι ότι έφτασε ο Σύλλογος στο χωριό.
Παραμονή πρωτοχρονιάς του 1989, ο Μπάρμπα-Γιώργης ασθενής-κλινήρης, κι όμως μας περιμένει εναγωνίως, όταν φθάνουμε στο σπίτι του έλαμψε το πρόσωπό του.
Πριν αρχίσουμε τα κάλαντα, ζητά από την κόρη του την Κρυστάλλω και τον εγγονό του τον Κώστα, να τον σηκώσουν όρθιο, "όπερ και εγένετο".
Με το που τελειώνει το καλάντισμα, οι παρόντες συγγενικά του πρόσωπα βάζουν χρήματα στον κουμπαρά του Συλλόγου, τότε ο Μπάρμπα-Γιώργης λέει στην σύζυγό του Κυριακή "Γάρη... , λύσον την κεσές και δώς παράδες, κι έξες τα κάλαντα;".
Πράγματι, η σχωρεμέντσα η Κυριακή, λύνει το κομπόδεμά της και βγάζει και μας δίνει ένα πεντακοσάρικο (500 δραχμές), τότε ο Μπάρμπα-Γιώργης αρπάζει το κομπόδεμα από τα χέρια της και βγάζει και μας δίνει άλλα δυο χιλιάρικα (2000 δραχμές), λέγοντάς την "για να τελείτε το "Ποντιακόν τ΄οσπίτ΄" πρέπ΄όυλ΄να βοηθούμε και Ο Θεόν να χαρίζ' μας χρόνια, να είμες γεροί, να ζούμε και να έρχουνταν και του χρόνου τα παιδία να καλαντίζνε μας".
Αλησμόνητε Μπάρμπα-Γιώργη
αιώνια η μνήμη σου.
Για την ιστορία καλαντιστές 31 Δεκεμβρίου 1989:
Μέλη του Δ.Σ. Βασίλης Αθανασιάδης, (+)Χρήστος Αδαμίδης, (+) Ηρακλής Αποστολίδης, (+)Σάββας Καρδόπουλος και Νίκος Σιάνας.
Λυράρηδες: (+)Θεόδωρος (Τότος) Γεωργιάδης και Γεώργιος Β. Γεωργιάδης
Παιδιά του συλλόγου: Γεώργιος Αθανασιάδης, Νίκος Β. Αθανασιάδης, Σάββας Γ. Αθανασιάδης, Άρης Μ. Ανδρόνικος, Κώστας Δασκαλίνας, Καλλιόπη Καρδοπούλου, Μπάμπης Κεσκινίδης, Χρήστος Κοσμίδης, Σοφία Μυτιληναίου, Δέσποινα Σιάνα, Ισιδώρα Σιάνα και Καλλιόπη Γ. Τοπαλίδου.
Μέλη του Δ.Σ. Βασίλης Αθανασιάδης, (+)Χρήστος Αδαμίδης, (+) Ηρακλής Αποστολίδης, (+)Σάββας Καρδόπουλος και Νίκος Σιάνας.
Λυράρηδες: (+)Θεόδωρος (Τότος) Γεωργιάδης και Γεώργιος Β. Γεωργιάδης
Παιδιά του συλλόγου: Γεώργιος Αθανασιάδης, Νίκος Β. Αθανασιάδης, Σάββας Γ. Αθανασιάδης, Άρης Μ. Ανδρόνικος, Κώστας Δασκαλίνας, Καλλιόπη Καρδοπούλου, Μπάμπης Κεσκινίδης, Χρήστος Κοσμίδης, Σοφία Μυτιληναίου, Δέσποινα Σιάνα, Ισιδώρα Σιάνα και Καλλιόπη Γ. Τοπαλίδου.
Έσοδα καλάντων 428.000 ΔΡΧ.
Έτσι χτίζαμε το “ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ”
Έτσι χτίζαμε το “ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ”
Ζωγραφική - Αγιογραφία και Δημιουργία Βίντεο: Σοφία Αμπερίδου
Λύρα: Γιώργος Αμπερίδης & Τραγούδι: Παναγιώτα Αμπερίδου
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ
Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου κι αρχή του χρόνου.
Πάντα κάλαντα, πάντα του χρόνου πάντα του χρόνου.
Αρχή μήλον εν κι αρχή κυδών εν κι αρχή κυδών εν
Κι αρχή βάλσαμον το μυριγμένον το μυριγμένον.
Εμυρίστεν ατό ο κόσμος όλον ο κόσμος όλον.
Για μύριστ ατό και εσύ αφέντα καλέμ αφέντα.
Λύσον την κεσέ σ και δος παράδας και δος παράδας.
Κι αν ανιοιείς μας χαράν σην πόρτας σ' χαράν σην πόρτας σ'
Λύρα: Γιώργος Αμπερίδης & Τραγούδι: Παναγιώτα Αμπερίδου
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ
Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου κι αρχή του χρόνου.
Πάντα κάλαντα, πάντα του χρόνου πάντα του χρόνου.
Αρχή μήλον εν κι αρχή κυδών εν κι αρχή κυδών εν
Κι αρχή βάλσαμον το μυριγμένον το μυριγμένον.
Εμυρίστεν ατό ο κόσμος όλον ο κόσμος όλον.
Για μύριστ ατό και εσύ αφέντα καλέμ αφέντα.
Λύσον την κεσέ σ και δος παράδας και δος παράδας.
Κι αν ανιοιείς μας χαράν σην πόρτας σ' χαράν σην πόρτας σ'
Βασίλης Αθανασιάδης
Επίτιμος Πρόεδρος
Συλλόγου Ποντίων
Πολυκάστρου & Περιχώρων
"Οι Ακρίτες"
