Λευκάδια Νάουσας (2)...

 Ση Νικόλα την "χαράν" 

 

 Ι.Ν. Αγίου Σπυρίδωνος, Λευκάδια Νάουσας 

26 Δεκεμβρίου 1968.

Αριστερά από κάτω προς τα επάνω, ο γράφων και οι αλησμόνητοι,

  αδερφός μου Γιώργος Αθανασιάδης και ο Φώτης Γ. Πιπερόπουλος. 

Δεξιά κάτω οι αλησμόνητοι Νίκος Λογδανίδης 

και η σύζυγός του Ελένη (Έλλη) Πιπεροπούλου.

Το παρανυφάκι είναι η οκτάχρονη τότε Σμαρώ Τομπουλίδου, 

κόρη της Ολυμπίας, αδερφής του Νίκου. 

Στο κέντρο διακρίνεται το κεφαλάκι του δίχρονου τότε Θεοδόση (Σάκη) Πιπερόπουλου. 

  Πριν λίγες μέρες και συγκεκριμένα στις 3 Οκτωβρίου, με αφορμή τον γάμο του κ. Παύλου Κ. Μακρίδη και της κ. Αμαλίας Θ. Πιπεροπούλου, αναρτήσαμε κείμενο σχετικά με τα Λευκάδια, την πρώτη επίσκεψή μου (1963) και τη γνωριμία με τους συγγενείς μου, τα παιδιά και τα εγγόνια της θείας μου Μαρίκας και του συζύγου της, Θεοδόση.

  Στην ίδια ανάρτηση μας αναφερθήκαμε στους τρεις γάμους, του εξαδέλφου μου Ιγνάτη(1966), του γιου του Θεοδόση (Σάκη)(1993), καθώς και της εγγονής του Ιγνάτη της Αμαλίας(2026) και τονίσαμε ιδιαίτερα, την συνέχεια της τήρησης των παραδόσεων  που αφορούν τον γάμο και τον τρόπο μετάβασης στην εκκλησία. 

 Τη Νικόλα η "χαρά".

  Ήταν μια όμορφη-ζεστή ημέρα η Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968, η δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων και στα Λευκάδια της Νάουσας γίνεται γάμος, ο αγαπητός μου ξάδερφος Νίκος Θ. Πιπερόπουλος, "το μικρόν τ' αγούρ΄" του Θεοδόση και της θείας μου Μαρίκας, "Νυμφεύεται τη δούλη του Θεού Ευγενία Ανδρεανίδου " .

 Έτσι λοιπόν καλεσμένοι "ση χαράν τη Νικόλα", βρεθήκαμε για άλλη μια φορά στα όμορφα Λευκάδια, μέρες Χριστουγέννων για να ζήσουμε και πάλι όμορφες στιγμές.

  Η παρέα μας, από το Πολύκαστρο, ο αλησμόνητος αδερφός μου Γιώργος (1944-2021), η σύζυγός του Σοφία (νιόπαντροι τότε, λίγους μήνες πριν, Οκτώβριος 1968), η εξαδέρφη μας Ελισάβετ (Βέτα) Μερεσίδου και ο γράφων. 

  Ήταν η τρίτη φορά μέσα σε τρία χρόνια, που ερχόμασταν στα Λευκάδια σε γάμους των εξάδέλφων μου.

  Η πρώτη φορά ήταν 21 Νοεμβρίου 1965, όταν η ξαδέλφη μου η Θεοδώρα "η μικρέσα η θαγατέρα, το στερνοπαίδ', της θείας μου Μαρίκας, επαντρεύτεν", ευτυχής σύζυγος της ένας λεβέντης Πόντιος από την Πετριά της Σκύδρας, ο Αδάμ Παπαδόπουλους "Στάλιν" (1934-2010), με τον οποίον απέκτησαν δύο υπέροχες κόρες που σήμερα ζουν στα Γιαννιτσά. 

 

 Από τον γάμο της αγαπημένης μου εξαδέρφης Θεοδώρας. 

 

 

Στην είσοδο του Ιερού Ναού της Αγίας Παρασκευής Λευκαδίων.

Επάνω δεύτερος από δεξιά ο γράφων.

Τα παρανυφάκια είναι ανεψάκια της Θεοδώρας.

    

  Η δεύτερη φορά ήταν στις 6 Φεβρουαρίου 1966, όταν ο αλησμόνητος εξάδερφος μου, ο Ιγνάτης (1939- 2014) ενυμφεύθη τη δούλη του Θεού Αμαλία Θεοδωρίδου, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, των Θεοδόση(Σάκη) και την Μαρία, που φέρουν το όνομα του παππού και της γιαγιάς.

 

Από το γάμο του αλησμόνητου Ιγνάτη με την Αμαλία. 

 Και η τρίτη φορά ήταν την Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968, όταν ενυμφεύθη ο δούλος του Θεού Νικόλαος την δούλη του Θεού Ευγενία Ανδρεανίδου, ακριβώς πριν 58 χρόνια.

 Η άφιξη μας στα Λευκάδια.

 Λίγο πριν το μεσημέρι, φθάσαμε στα όμορφα Λευκάδια, τότε δεν είχαμε Ι.Χ., γιαυτό και ξεκινήσαμε πρωί από το Πολύκαστρο και αφού αλλάξαμε τρία λεωφορεία φθάσαμε στον προορισμό μας.

  Μπαίνοντας στο χωριό και βαδίζοντας στον κεντρικό δρόμο, για να πάμε στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων, συναντάμε έναν χαρισματικό Λευκαδιώτη που έρχεται απ΄την αντίθετη κατεύθυνση βαδίζοντας στην άκρη του δρόμου και χτυπώντας κατά διαστήματα παλαμάκια. 

  Εγώ τον γνώρισα από τις πρώτες μου επισκέψεις στα Λευκάδια και στον χαιρετισμό μου "γεια σου Χάρη" αμέσως μ΄ ανταπέδωσε τον χαιρετισμό και στην ερώτηση μου "με γνώρισες,ξέρεις ποιός είμαι;" αμέσως μου απάντησε "και βέβαια σε γνώρισα, είσαι ο Βασίλης από το Πολύκαστρο, ο ξάδερφος των Πιπεροπουλαίων, έρθατεν για τη χαράν τη Νικόλα, καλά να περάνετε". 

  Αυτός ήτανε ο Χαρίλαος (Χάρης) Ασλανίδης (1943), με υψηλό επίπεδο μόρφωσης, ευγένεια διαλεκτική, γνώστης της Βυζαντινής μουσικής και με πολλά άλλα χαρίσματα. Ο Χάρης είναι αόμματος (τυφλός), με αναγνώρισε από την φωνή που με είχε ακούσει ελάχιστες φορές, η χάρη Του Δημιουργού και Πλάστη όλων μας και η δύναμη της θέλησης, με την σχετική εκπαίδευση αναπληρώνουν τη στέρηση της όρασης και υπερδιπλασιάζει τις άλλες αισθήσεις του ανθρώπινου σώματος, η ακοή και η αφή ήταν αρκετά για να "δει" ο Χάρης τα πάντα.

  Σε λίγο φτάσαμε στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων, οι πρώτοι που μας είδανε, ήταν τα παιδιά του Γιώργου και της Γεωργίας Πιπεροπούλου, ο αλησμόνητος Φώτης και η γλυκύτατη αδερφή του η Ελενίτσα, που ήταν έξω στην αυλή και έτρεξαν όλο χαρά να μας προϋπαντήσουν και στη συνέχεια να ενημερώσουν τα ξαδέρφια και τη θεία ότι "ήρθε ο Βασιλάκης απ΄το Πολύκαστρο", κάτι το οποίο χαροποίησε όλους.   

Εχπάστεν όλεν το αλάι. 

 Νωρίς το απόγευμα και μετά από σχετική οινοποσία και χορό, ξεκίνησε όλος ο κόσμος, "όλεν το αλάι", τον δρόμο για την Εκκλησία, τον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, στην ανατολική πλευρά των Λευκαδίων. 

  Οι δυο προηγούμενοι γάμοι που αναφέραμε, της Θεοδώρας και του Ιγνάτη, πραγματοποιήθηκαν στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στη δυτική πλευρά των Λευκαδίων και κατά την διαδρομή περνούσαμε μπροστά από το σπίτι του Νίκου Λογδανίδη και της συζύγους του Ελένης (Έλλη) της μεγάλης (πρωτοκόρης) της θείας μου της Μαρίκας. 

  Ο τελευταίος γάμος, η "χαρά του Νικόλα" πραγματοποιήθηκε σε εκ διαμέτρου αντίθετη κατεύθυνση, στον Ι.Ν. του Αγίου Σπυρίδωνα και αυτή την φορά ο δρόμος μας περνάει μπροστά από το σπίτι του Αντώνη Τομπουλίδη και της συζύγου του Ολυμπίας, δεύτερη κόρη της θείας μου Μαρίκας.    

  Σε όλη τη διαδρομή, μήκους μικρότερου των πεντακοσίων μέτρων, η μουσική, ο χορός το τραγούδι και η οινοποσία κράτησαν κοντά μιάμιση ώρα, εντυπωσιακή η αντοχή των συγγενών και φίλων, που χόρευαν ασταμάτητα για τόσο χρονικό διάστημα.

  Στη μνήμη μου, αλησμόνητες εικόνες και πρόσωπα άξια θαυμασμού για την αντοχή και το κουράγιο τους, τον ατελείωτο χορό, για πάνω από μιάμιση ώρα, απ΄το σπίτι μέχρι την Εκκλησία.

  Θυμάμαι ακόμη και σήμερα τους αδελφούς Καλαϊτζίδη, τον αλησμόνητο Αντώνη (Τώνη) (1945 - 2023) και τον Ιερόθεο (Λώλο) (1946), να χορεύουν σε όλη την διαδρομή ασταμάτητα, μου έδιναν την εντύπωση ότι δεν πατούσαν στη γη ...αλλά πετούσαν!!!

 

Ο αλησμόνητος "ιπτάμενος" χορευτής,  Αντώνης (Τώνης) Καλαϊντζίδης.  

  Μερικοί που κουράστηκαν από τον αργό βηματισμό και την πορεία προς την Εκκλησία, έλεγαν στους χορευτές, (εάν ήταν ελεύθεροι/ανύμφευτοι) "όταν θα έρτε και τ' εσόν η σειρά, εγώ θα επεβγάλατο, τρία ώρας θα εφτάς να πάς σην Εκκλεσίαν". 

  Η επιστροφή έγινε πολύ πιο σύντομα γιατί στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων ακολουθούσε φαγοπότι και γλέντι.

  Αυτά συνέβησαν στα όμορφα Λευκάδια της Νάουσας, την Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968.

  Ο Νίκος και η Ευγενία απέκτησαν δυο θαυμάσια παιδιά, την Χριστίνα(σύζυγος Κυριάκου Κανατίδη) και τον Κοσμά, οι οποίοι δημιούργησαν τις δικές τους υπέροχες οικογένειες.

   Υ.Γ. Ευχαριστώ θερμά την αγαπητή Θωμαή Παπαδοπούλου κόρη της Θεοδώρας, για τις φωτογραφίες από το γάμο της μητέρας της.

 Βασίλης Αθανασιάδης 

Λευκάδια Νάουσας... η παράδοση καλά κρατεί.

   Ήταν Ιούλιος του 1963, όταν ο αλησμόνητος θείος μου, Ιωάννης Δ. Πηλαλίδης(1920 - 1967), μου είπε:  "ανεψιέ, θα πέρωσε μετ΄εμέν και θα πάμε σα Λευκάδια, σην Νάουσα, να γνωρίης τεμετέρ΄ς, την εξαδέλφη μ΄ την Μαρίκα. Εγώ όντες θα φεύω, εσύ θα κρατείς το "ράμαν" και τη συγγενεία μουν".

 

  Εγώ μόλις είχα τελειώσει την Ε΄ τάξη του Γυμνασίου και με μεγάλη χαρά δέχθηκα την πρόταση - κάλεσμα του αγαπημένου μας θείου, αδελφού της μητέρα μου Κλεοπάτρας.

 

 Έτσι για πρώτη φορά βρέθηκα στα Λευκάδια της Νάουσας και γνώρισα τη θεία Μαρίκα τον σύζυγό της Θεοδόση, τα παιδιά και τα εγγόνια της, οι οποίοι μας δέχθηκαν με μεγάλη χαρά.

 

  Αυτή ήταν η πρώτη γνωριμία μου με τους Πιπεροπουλαίους, ακριβώς πριν 63 χρόνια.

 

   

 Τα Λευκάδια, ένας ευλογημένος τόπος.

  

 Εκεί στα πόδια της Νάουσας και στους πρόποδες του μαγευτικού - καταπράσινου Βερμίου, σε μια ευλογημένη γη, όπου "οι κήποι της Εδέμ" και "η γη της Χαναάν" είναι μπροστά σου, εκεί είναι ένας πανέμορφος οικισμός, "πνιγμένος" μέσα στα οπωροφόρα δένδρα και γύρω του δεκάδες αρχαιολογικά ευρήματα της Μακεδονικής γης, είναι τα πανέμορφα ΛΕΥΚΑΔΙΑ.

 

  

Εναέρια φωτογραφία των Λευκαδίων (Google Maps). 

 

  

Άλλη μία πανοραμική φωτογραφία των Λευκαδίων και της ευρύτερης περιοχής. 

Διακρίνονται το Αρχαίο θέατρο Μίεζας, ο Κοπανός, ο Σ.Σταθμός Νάουσας, η Στενήμαχος,η Πατρίδα και στο βάθος η Βέροια.   

 
Ο "Τάφος της Κρίσεως", επίσης γνωστός ως "Μεγάλος Τάφος των Λευκαδίων", 
είναι Μακεδονικός τάφος της Ελληνιστικής περιόδου,
στα Λευκάδια Ημαθίας (αρχαία Μίεζα), πλησίον της Νάουσας.

 Ο "Τάφος της Κρίσεως", φημισμένος για την επιβλητική ζωγραφισμένη πρόσοψή του, το συγκεκριμένο μνημείο πιθανολογείται πως ανεγέρθηκε κατά τα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. ή κατά τις απαρχές του 3ου αιώνα π.Χ.. Βρίσκεται σε απόσταση, περίπου, 230 μέτρων από τον Τάφο των Ανθεμίων.

  Η αποδιδόμενη ονομασία του τάφου προήλθε από τη ζωγραφική αναπαράσταση επί της προσόψεώς του στην οποία εμφανίζεται, εξαιρετικά σπάνια θεματολογία στην αρχαία Ελληνική τέχνη, η μετά θάνατον κρίση του νεκρού. 

  Οι κάτοικοι των Λευκαδίων

 

 Οι Πόντιοι των Λευκαδίων Νάουσας (παλαιότερα γνωστό ως Γκολεσάνη) κατάγονται κυρίως από την ευρύτερη περιοχή του Καρς (συγκεκριμένα από τον κυρίως Πόντο και τον Καύκασο, από όπου μετακινήθηκαν κατά κύματα προς τη Μακεδονία).

 Οι πρώτοι Πόντιοι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή των Λευκαδίων στις αρχές της δεκαετίας του 1921–1922, μεταφέροντας μαζί τους πλούσιες παραδόσεις, ήθη και έθιμα που διατηρούνται ζωντανά μέχρι σήμερα από τους τοπικούς συλλόγους (όπως το έθιμο των Μωμόγερων και των Αυγομαχιών).

 Πάνω από έναν αιώνα, πρόσφυγες και γηγενείς συμβιώνουν αρμονικά, ασχολούμενοι με την γεωργία - δενδροκομία (φρουτοκαλλιέργεια) ή εργαζόμενοι στις διάφορες βιομηχανικές μονάδες κυρίως επεξεργασίας φρούτων, κονσερβοποιείας, κ.α. 

  Εκείνο που χαρακτηρίζει τους κατοίκους των Λευκαδίων είναι η κοινή διασκέδαση και η διατήρηση των παραδόσεων, ήδη αναφέραμε 2 χαρακτηριστικά έθιμα.

  Αυτό που διατηρείται και συνεχίζεται είναι τα έθιμα του γάμου, η πορεία προς την Εκκλησία του γαμπρού αλλά και της νύφης με τη συνοδεία μουσικής (λύρα, νταούλι, κλαρίνο), χορού και οινοποσίας καθ΄οδόν, ίδια και απαράλλακτα για πάνω από έναν αιώνα στα Λευκάδια. 

Πριν 60 χρόνια, πριν 33 χρόνια και πριν μία εβδομάδα.

   6 Φεβρουαρίου 1966.

 

 Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Λευκαδίων, στέφεται ο δούλος του Θεού Ιγνάτιος Θ. Πιπερόπουλος, την δούλη του Θεού Αμαλία Θεοδωρίδου. 

  Ήμουν κι εγώ εκεί, πολλοί από του εικονιζόμενους, σήμερα μας βλέπουν από ψηλά.

  

18 Σεπτεμβρίου 1993

 

Στέφεται ο δούλος του Θεού, Θεοδόσιος (Σάκης) Ιγνατίου Πιπερόπουλος την δούλη του Θεού Γεωργία Ορδουλίδου.

 

Ήμουν και εγώ εκεί.  

 

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026 

 

 

 

Στέφεται ο δούλος του Θεού, Παύλος Κ. Μακρίδης την δούλη του Θεού, Αμαλία Θ. Πιπεροπούλου.  

 

Και πάλι ήμουν και εγώ εκεί . 

 

Τρεις γενεές Πιπερόπουλαίοι, 1966, 1993 και 2026, παππούς Ιγνάτης, υιός Θεοδόσης(Σάκης) και εγγονή/κόρη Αμαλία, με μία παράδοση 60 χρόνων. 

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, με μουσική, χορό και ποτό, συνοδεύονται μέχρι την Εκκλησία.

 Μια διαδρομή 300 μέτρων που διαρκεί πάνω από μία ώρα (!) αυτά συμβαίνουν στα πανέμορφα Λευκάδια της Νάουσας. 

 

 

Τα τελευταία εν ζωή εξαδέλφια μου, παιδιά του Θεοδόσιου και της Μαρίκας Πιπερόπουλου.

Αριστερά ο Νίκος δεξιά η Θεοδώρα(Παπαδοπούλου) και στο μέσον ο γράφων.

Λευκάδια 26 Σεπτεμβρίου 2026    

 

 

Βασίλης Αθανασιάδης 

Ακριβώς....πρίν 47 χρόνια.

 

   Ύστερα από τις αρχαιρεσίες για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου στο Σύλλογο Ποντίων Πολυκάστρου & Περιχώρων “Οι Ακρίτες”, που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 1978, εξελέγησαν για πρώτη φορά στη Διοίκηση, τρία νέα μέλη, οι Βασίλης Αθανασιάδης, (+)Στέφανος Αμβροσίδης(Μ.Δάσος) και Έλενα Λούση, που μαζί με τους παλαιούς και έμπειρους στα Διοικητικά, αλησμόνητους Χρήστο Αδαμίδη και Γιάννη Καραγιαννίδη ανέλαβαν την Διοίκηση του Συλλόγου, από τις 4 Δεκεμβρίου 1978, με πολύ διάθεση για δουλειά.

 

  Τα νεοεκλεγέντα μέλη του Δ.Σ., την επομένη ημέρα, Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου του 1978, συγκροτήθηκαν σε σώμα και σχημάτισαν το νέο Διοικητικό Συμβούλιο ως εξής: Χρήστος Αδαμίδη Πρόεδρος(ο ίδιος ήταν Πρόεδρος από την δημιουργία του Συλλόγου το 1966), Ελένη Λούση Αντιπρόεδρος, Βασίλης Αθανασιάδης Γενικός Γραμματέας, Γιάννης Καραγιαννίδης Ταμίας και Στέφανος Αμβροσίδης Μέλος(Το Δ.Σ. ήταν πενταμελές).

 

   Ένας από τους στόχους της νέας Διοίκησης για την επερχόμενη περίοδο ήταν, η καθιέρωση εκδηλώσεων σε σταθερές ημερομηνίες ή περιόδους που να αγκαλιάζουν όλα τα μέλη αλλά και ευρύτερα όλη την κοινωνία του Πολυκάστρου και να έχουν σαν βάση και έμπνευση τις παραδόσεις του Ποντιακού Ελληνισμού.

   Μέσα σε τρεις (3) εβδομάδες και μέχρι το τέλος της χρονιάς με σύνθημα νέα μέλη, νέοι άνθρωποι, νέοι στόχοι, τριπλασίασαν τα ετήσια έσοδα του Συλλόγου με την κυκλοφορία του τότε ημερολογίου και την εγγραφή νέων Μελών.

 

Η κοπή της βασιλόπιτας

 

Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 1979

Η πρώτη εκδήλωση "κοπής βασιλόπιτας" και ο μεγάλος χορός του Συλλόγου.

Αριστερά (+)Δέσποινα Παπαδοπούλου, Έλενα Λούση, ο Πατήρ Ιωακείμ Καραχρήστος, (+)Στέφανος Αμβροσίδης(1947-1993),(+)Χρήστος Αδαμίδης(1928-2004) και ο γράφων.

  Η πρώτη μεγάλη εκδήλωση του Συλλόγου με το ξεκίνημα του νέου χρόνου και κάθε χρόνο, αποφασίστηκε να είναι η κοπή της Βασιλόπιτας, το αντάμωμα των Μελών του Συλλόγου σαν μια μεγάλη οικογένεια, σε ένα "κοινό τραπέζι", όπου θα ανταλλάξουν τις ευχές, για τον καινούργιο χρόνο και θα πάρουν το κομμάτι της πίτας τηρώντας την παράδοση και θα γλεντήσουν όλοι μαζί.

 

  Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά την Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 1979, ακριβώς πριν 47 χρόνια, στην οικογενειακή ταβέρνα του Αργυρόπουλου που τότε ήταν στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου 95, στο κτίριο των αδελφών Γκαντίδη(σήμερα Σ.Μ. “Γαλαξίας”).

   Το τελετουργικό ίδιο και απαράλλαχτο εδώ και δεκαετίες, με τις ευλογίες της Εκκλησίας, τους χαιρετισμούς και τις ευχές του εκάστοτε Προέδρου του Συλλόγου προς τα μέλη, αλλά και των εκπροσώπων της πολιτείας (Τοπική και Νομαρχιακή αρχή), με τα παραδοσιακά Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς, την κοπή της παραδοσιακής Βασιλόπιτας καθώς και την βράβευση παιδιών του Συλλόγου που διακρίθηκαν για την επίδοση τους στα γράμματα και η εκδήλωση ολοκληρωνόταν με ένα μεγάλο παραδοσιακό γλέντι. 

  

 Αυτός ήταν και πρέπει να είναι ο πρώτος και μεγάλος χορός του Συλλόγου μας που επραγματοποιήτο το πρώτο εικοσαήμερο του Ιανουαρίου και αμέσως μετά τα Θεοφάνια, τηρώντας την παράδοση.

 

Κοπή Βασιλόπιτας Ιανουάριος 1985

Με παρόντα όλα τα Μέλη του Δ.Σ.

Αριστερά ο γράφων(Πρόεδρος των "Ακριτών"),(+)Χρήστος Αδαμίδης(1928-2004), (+)Γιάννης Καραγιαννίδης(1928-2000), το μέλος του Δ.Σ. Δημήτρης Μωυσίδης(Μεταμόρφωση) και ο (+)Κώστας Μερκενίδης(1923-1989).

   Μετά την πρώτη εκδήλωση (18 Ιανουάριο 1979) τις επόμενες τρεις (3) χρονιές 1980,1981 και 1982 η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο εστιατόριο του αλησμόνητου Αλέκου Χατζηξενιτίδη, το σημερινό γνωστό σε όλους κατάστημα “Βαγγέλης” (Ζαϊκος).

  Η αθρόα συμμετοχή τόσο των Μελών όσο και των φίλων του Συλλόγου οδήγησε σε αναζήτηση μεγαλύτερης αίθουσας, έτσι ώστε να μπορέσουν να φιλοξενηθούν όσο το δυνατόν περισσότερα Μέλη και φίλοι μας.

  Από τον Ιανουάριο του 1983 και επί σειρά ετών η κοπή της Βασιλόπιτας και ο πρώτος μεγάλος χορός του Συλλόγου επραγματοποιείτο στην κατάμεστη από κόσμο μεγάλη αίθουσα του Κέντρου “Μαξίμ” στο Πευκόδασος, του αλησμόνητου Τάκη Τσανίδη.

 

Κοπή Βασιλόπιτας Ιανουάριος 1991 κέντρο "Μαξίμ"

Αριστερά ο γράφων(Πρόεδρος των "Ακριτών") και δεξιά κόβει την Βασιλόπιτα ο νέος τότε Δήμαρχος Πολυκάστρου (+)Γιώργος Δαμιανίδης(1942-2025).

Κοπή Βασιλόπιτας Ιανουάριος 2000

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς από τα παιδιά του Συλλόγου υπό την καθοδήγηση της Άννας Χαρτοματσίδου (Γ.Γραμματέας του Συλλόγου) και στο άκρο δεξιά ο τότε Πρόεδρος των "Ακριτών" κ. Νίκος Σιάνας.

  Εκδήλωση θεσμός με την παρουσία πλήθους Μελών και φίλων, με μουσική και τραγούδι, από πλήθος καλλιτεχνών που με μεγάλη χαρά ερχόντουσαν σε αυτή την εκδήλωση μας και έδιναν τον καλύτερο τους εαυτό και πολλές φορές η αμοιβή τους ήταν συμβολική.

  Τι να θυμηθούμε; Από τους δικούς μας καλλιτέχνες - λυράρηδες, (+)Νίκο (Κόλια) Κρουκλίδη(1915-2007),

 τον (+)Θόδωρο (Τότο) Γεωργιάδη(1927-1993), 

 

τον (+)Γιώργο Ιακωβίδη(1925-1994) και τα παιδιά του Νίκο και Στέλιο από το Χέρσο, που πάντα ήταν "κοντά" στο Σύλλογο μας, σε κάθε κάλεσμα, με πολύ αγάπη, 

 τον μεγάλο Κωστάκη Καραπαναγιωτίδη που του χρωστάμε πολλά,

 

ο οποίος έφερνε πάντα μαζί του και τον Θόδωρο Βεροιώτη,

 

 τον (+)Γιώργο Νικολαΐδη,

 τον Παυλάκη τον Δραμινό,

τον (+)Θόδωρο Παυλίδη,

τον Θόδωρο Κοτίδη,

 τους Θρακιώτες (+)Χρήστο Γιαννόπουλο με την γκάιντα του(από την Πέρινθο),

 τον Θύμιο Γκογκίδη (από τα Κουφάλια)

 και τόσους άλλους, αριθμός ατελείωτος, όλα αυτά τα χρόνια για πάνω από πέντε δεκαετίες στάθηκαν δίπλα στο Σύλλογο των “Ακριτών” Πολυκάστρου, μας αγάπησαν και τους αγαπήσαμε για όλα όσα πρόσφεραν, σε αυτή τη μακρόχρονη και πλούσια παρουσία των 60 χρόνων του Συλλόγου μας.

ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ

 ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ που δυστυχώς πολλοί σήμερα μας βλέπουν από ψηλά

Βασίλης Αθανασιάδης  

Επίτιμος Πρόεδρος    

Συλλόγου Ποντίων     

Πολυκάστρου & Περιχώρων

"Οι Ακρίτες"          

     

Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου......

Η αρχή των καλάντων της πρωτοχρονιάς, στον αλησμόνητο Πόντο.

 

   Αρχή του χρόνου όνειρα και ελπίδες για κάτι καλύτερο στην υγεία στην οικονομία, στις σχέσεις και τη ζωή των ανθρώπων. 

 

Καλαντάρτς, Καλαντάρης η ονομασία του Ιανουαρίου στα Ποντιακά.

Οι ευχές μας

Σε όλο τον κόσμο εύχομαι ολόψυχα 

χρόνια πολλά, χρόνια καλά, χρόνια ευλογημένα,

 με υγεία πρώτα απ΄ όλα και ειρήνη σε όλον τον κόσμο.

 

Ιδιαίτερα στα μέλη της Τράπεζας Αίματος

 των "Ακριτών" Πολυκάστρου

 & στα μέλη της Τράπεζας Αίματος " Άσπρου - Αξιοχωρίου"

εύχομαι η καρδιά τους να συνεχίσει να είναι γεμάτη αγάπη, προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο μας και να συνεχίσουν να προσφέρουν το αίμα τους.

Τα Κάλαντα πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα 1872

  Κάλαντα Πρωτοχρονιάς

   Η παραμονή της πρωτοχρονιάς για τον Σύλλογο Ποντίων Πολυκάστρου & Περιχώρων  “Οι Ακρίτες”  είναι αφιερωμένη στα περίχωρα, στα ακριτοχώρια μας, όπου υπάρχουν πάρα πολλά μέλη του Συλλόγου μας.

   Έτσι λοιπόν κάθε χρόνο, ξεκινούσαμε τα κάλαντα από την ΚΟΡΩΝΑ και συγκεκριμένα από το σπίτι του Χάρη Παναγιωτίδη(1933) και του γιού του Μιχάλη, εκλεκτού μέλους του Συλλόγου μας, στη συνέχεια στο καφενείο του χωριού(το οποίο δυστυχώς τώρα πλέον είναι κλειστό).

 

 Η επόμενη στάση ήταν στο ΕΙΡΗΝΙΚΟ στο καφενείο του χωριού κάτι το οποίο το εκτιμούσαν ιδιαίτερα οι Σαρακατσάνοι κάτοικοί του.

 

 Η τρίτη στάση μας γινόταν στη ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ με καλάντισμα στα σπίτια του (+)Γ. Παπαδόπουλου(1926-2004), (+)Γιάννη Σαουλίδη(1932-2017) και στο "ιστορικό" καφενείο του (+)Κώστα Συμεωνίδη(1934-2024) το οποίο και αυτό δυστυχώς είναι κλειστό.

  Επόμενη στάση στην ΠΟΝΤΟΗΡΑΚΛΕΙΑ και σε όλα τα μαγαζιά στην κεντρική πλατεία του χωριού.

   Πέμπτη στάση στην ΠΛΑΤΑΝΙΑ όπου υπάρχουν πολλά μέλη του Συλλόγου, καλάντισμα στα σπίτια των αλησμόνητων (+)Παπα-Κώστα Καρακασίδη(1919-2012), του (+)Παναγιώτη Ξενιτίδη(1928-2019), του (+)Λάζαρου Παντελίδη(1926-1995), του Γιώργου Ελευθεριάδη(1931), στου (+)Νίκου Αμανατίδη(1944-2021) και στα καφενεία του χωριού.

   Στη συνέχεια στο ΜΙΚΡΟ ΔΑΣΟΣ στα καφενεία και στα σπίτια ιδρυτικών μελών, (+)Μένανδρου Απουσίδη(1926-1990), (+)Σωκράτη Ακριτίδη(1922-2011), (+)Στέφανου Αμβροσίδη(1947-1993), Γιάννη Πετρίδη(1940), που μας περίμεναν με πολύ αγάπη.

   Και τέλος στους ΕΥΖΩΝΟΥΣ με πρώτη επίσκεψη στο Τελωνείο, στην Αστυνομία, στα "αφορολόγητα" και στη συνέχεια μέσα στο χωριό, στα καφενεία και το τελευταίο καλάντισμα στο σπίτι του αλησμόνητου (+)Γιώργου Πολυχρονίδη(1904-1989).

 

 

Σκίτσο: Χρήστου Γ. Δημάρχου

(πηγή Επιτροπή Ποντιακών Μελετών)

 

"Αξέχαστο καλάντισμα"  

στο σπίτι του Γιώργου Πολυχρονίδη

  Ο αλησμόνητος Μπάρμπα-Γιώργης με καταγωγή από την Γαλίαινα της Ματσούκας του Πόντου, είχε μνήμες και βιώματα απ΄την αλησμόνητη πατρίδα στην οποία έζησε τα παιδικά του χρόνια, αγαπούσε τον Σύλλογο και τον στήριζε με κάθε τρόπο(υλικά και ηθικά).

 

  Το τελευταίο καλάντισμα της ημέρας γινόταν πάντα στο σπίτι του Μπάρμπα-Γιώργη  Πολυχρονίδη, που μας περίμενε με ανυπομονησία και πολύ αγάπη. 

 

  Κάθε πέντε λεπτά έλεγε στην κόρη του την Κρυστάλλω (1931-2000) και στον αλησμόνητο εγγονό του Κώστα Ψωμά (1954-2024) να βγαίνουν στο μπαλκόνι και να του πουν αν ακούγεται η λύρα και το νταούλι των καλαντιστών, σημάδι ότι έφτασε ο Σύλλογος στο χωριό.

 Παραμονή πρωτοχρονιάς του 1989, ο Μπάρμπα-Γιώργης ασθενής-κλινήρης, κι όμως μας περιμένει εναγωνίως, όταν φθάνουμε στο σπίτι του έλαμψε το πρόσωπό του. 

 

 Πριν αρχίσουμε τα κάλαντα, ζητά από την κόρη του την Κρυστάλλω και τον εγγονό του τον Κώστα, να τον σηκώσουν όρθιο, "όπερ και εγένετο". 

 

  Με το που τελειώνει το καλάντισμα, οι παρόντες συγγενικά του πρόσωπα βάζουν χρήματα στον κουμπαρά του Συλλόγου, τότε ο Μπάρμπα-Γιώργης λέει στην σύζυγό του Κυριακή (1904-1992)"Γάρη... , λύσον την κεσές και δώς παράδες, κι έξες τα κάλαντα;". 

 

  Πράγματι, η σχωρεμέντσα η Κυριακή, λύνει το κομπόδεμά της και βγάζει και μας δίνει ένα πεντακοσάρικο (500 δραχμές), τότε ο Μπάρμπα-Γιώργης αρπάζει το κομπόδεμα από τα χέρια της και βγάζει και μας δίνει άλλα δυο χιλιάρικα (2000 δραχμές), λέγοντάς την  "για να τελείτε το "Ποντιακόν τ΄οσπίτ΄" πρέπ΄όυλ΄να βοηθούμε και Ο Θεόν να  χαρίζ' μας χρόνια, να είμες γεροί, να ζούμε και να έρχουνταν και του χρόνου τα παιδία να καλαντίζνε μας".

 

Αλησμόνητε Μπάρμπα-Γιώργη

 αιώνια η μνήμη σου.

  Για την ιστορία καλαντιστές 31 Δεκεμβρίου 1989:

Μέλη του Δ.Σ. Βασίλης Αθανασιάδης, (+)Χρήστος Αδαμίδης, (+) Ηρακλής Αποστολίδης, (+)Σάββας Καρδόπουλος και Νίκος Σιάνας.
Λυράρηδες: (+)Θεόδωρος (Τότος) Γεωργιάδης και Γεώργιος Β. Γεωργιάδης
Παιδιά του συλλόγου: Γεώργιος Αθανασιάδης, Νίκος Β. Αθανασιάδης, Σάββας Γ. Αθανασιάδης, Άρης Μ. Ανδρόνικος, Κώστας Δασκαλίνας, Καλλιόπη Καρδοπούλου, Μπάμπης Κεσκινίδης, Χρήστος Κοσμίδης, Σοφία Μυτιληναίου, Δέσποινα Σιάνα, Ισιδώρα Σιάνα και Καλλιόπη Γ. Τοπαλίδου.

Έσοδα καλάντων 428.000 ΔΡΧ.

Έτσι χτίζαμε το “ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ”

 

 

 

Ζωγραφική - Αγιογραφία και Δημιουργία Βίντεο: Σοφία Αμπερίδου
Λύρα: Γιώργος Αμπερίδης   &   Τραγούδι: Παναγιώτα Αμπερίδου

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ

Αρχή κάλαντα κι αρχή του χρόνου κι αρχή του χρόνου.
Πάντα κάλαντα, πάντα του χρόνου πάντα του χρόνου.
Αρχή μήλον εν κι αρχή κυδών εν κι αρχή κυδών εν
Κι αρχή βάλσαμον το μυριγμένον το μυριγμένον.
Εμυρίστεν ατό ο κόσμος όλον ο κόσμος όλον.
Για μύριστ ατό και εσύ αφέντα καλέμ αφέντα.
Λύσον την κεσέ σ και δος παράδας και δος παράδας.
Κι αν ανιοιείς μας χαράν σην πόρτας σ' χαράν σην πόρτας σ'

Βασίλης Αθανασιάδης     

Επίτιμος Πρόεδρος      

Συλλόγου Ποντίων       

Πολυκάστρου & Περιχώρων 

"Οι Ακρίτες"