Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Λευκάδια Νάουσας (2)...

 Ση Νικόλα την "χαράν" 

 Ι.Ν. Αγίου Σπυρίδωνος, Λευκάδια Νάουσας 
26 Δεκεμβρίου 1968.
Αριστερά από κάτω προς τα επάνω, ο γράφων και οι αλησμόνητοι,
  αδερφός μου Γιώργος Αθανασιάδης και ο Φώτης Γ. Πιπερόπουλος. 
Δεξιά κάτω οι αλησμόνητοι Νίκος Λογδανίδης 
και η σύζυγός του Ελένη (Έλλη) Πιπεροπούλου.
Το παρανυφάκι είναι η οκτάχρονη τότε Σμαρώ Τομπουλίδου, 
κόρη της Ολυμπίας, αδερφής του Νίκου. 
Στο κέντρο διακρίνεται το κεφαλάκι του δίχρονου τότε Θεοδόση (Σάκη) Πιπερόπουλου. 

  Πριν λίγες μέρες και συγκεκριμένα στις 3 Οκτωβρίου, με αφορμή τον γάμο του κ. Παύλου Κ. Μακρίδη και της κ. Αμαλίας Θ. Πιπεροπούλου, αναρτήσαμε κείμενο σχετικά με τα Λευκάδια, την πρώτη επίσκεψή μου (1963) και τη γνωριμία με τους συγγενείς μου, τα παιδιά και τα εγγόνια της θείας μου Μαρίκας και του συζύγου της, Θεοδόση.

  Στην ίδια ανάρτηση μας αναφερθήκαμε στους τρεις γάμους, του εξαδέλφου μου Ιγνάτη(1966), του γιου του Θεοδόση (Σάκη)(1993), καθώς και της εγγονής του Ιγνάτη της Αμαλίας(2026) και τονίσαμε ιδιαίτερα, την συνέχεια της τήρησης των παραδόσεων  που αφορούν τον γάμο και τον τρόπο μετάβασης στην εκκλησία. 

 Τη Νικόλα η "χαρά".

  Ήταν μια όμορφη-ζεστή ημέρα η Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968, η δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων και στα Λευκάδια της Νάουσας γίνεται γάμος, ο αγαπητός μου ξάδερφος Νίκος Θ. Πιπερόπουλος, "το μικρόν τ' αγούρ΄" του Θεοδόση και της θείας μου Μαρίκας, "Νυμφεύεται τη δούλη του Θεού Ευγενία Ανδρεανίδου " .

 Έτσι λοιπόν καλεσμένοι "ση χαράν τη Νικόλα", βρεθήκαμε για άλλη μια φορά στα όμορφα Λευκάδια, μέρες Χριστουγέννων για να ζήσουμε και πάλι όμορφες στιγμές.

  Η παρέα μας, από το Πολύκαστρο, ο αλησμόνητος αδερφός μου Γιώργος (1944-2021), η σύζυγός του Σοφία (νιόπαντροι τότε, λίγους μήνες πριν, Οκτώβριος 1968), η εξαδέρφη μας Ελισάβετ (Βέτα) Μερεσίδου και ο γράφων. 

  Ήταν η τρίτη φορά μέσα σε τρία χρόνια, που ερχόμασταν στα Λευκάδια σε γάμους των εξάδέλφων μου.

  Η πρώτη φορά ήταν 21 Νοεμβρίου 1965, όταν η ξαδέλφη μου η Θεοδώρα "η μικρέσα η θαγατέρα, το στερνοπαίδ', της θείας μου Μαρίκας, επαντρεύτεν", ευτυχής σύζυγος της ένας λεβέντης Πόντιος από την Πετριά της Σκύδρας, ο Αδάμ Παπαδόπουλους "Στάλιν" (1934-2010), με τον οποίον απέκτησαν δύο υπέροχες κόρες που σήμερα ζουν στα Γιαννιτσά. 

 Από τον γάμο της αγαπημένης μου εξαδέρφης Θεοδώρας. 
 
 
Στην είσοδο του Ιερού Ναού της Αγίας Παρασκευής Λευκαδίων.
Επάνω δεύτερος από δεξιά ο γράφων.
Τα παρανυφάκια είναι ανεψάκια της Θεοδώρας.
    
  Η δεύτερη φορά ήταν στις 6 Φεβρουαρίου 1966, όταν ο αλησμόνητος εξάδερφος μου, ο Ιγνάτης (1939- 2014) ενυμφεύθη τη δούλη του Θεού Αμαλία Θεοδωρίδου, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, των Θεοδόση(Σάκη) και την Μαρία, που φέρουν το όνομα του παππού και της γιαγιάς.

Από το γάμο του αλησμόνητου Ιγνάτη με την Αμαλία. 

 Και η τρίτη φορά ήταν την Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968, όταν ενυμφεύθη ο δούλος του Θεού Νικόλαος την δούλη του Θεού Ευγενία Ανδρεανίδου, ακριβώς πριν 58 χρόνια.

 Η άφιξη μας στα Λευκάδια.

 Λίγο πριν το μεσημέρι, φθάσαμε στα όμορφα Λευκάδια, τότε δεν είχαμε Ι.Χ., γιαυτό και ξεκινήσαμε πρωί από το Πολύκαστρο και αφού αλλάξαμε τρία λεωφορεία φθάσαμε στον προορισμό μας.

  Μπαίνοντας στο χωριό και βαδίζοντας στον κεντρικό δρόμο, για να πάμε στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων, συναντάμε έναν χαρισματικό Λευκαδιώτη που έρχεται απ΄την αντίθετη κατεύθυνση βαδίζοντας στην άκρη του δρόμου και χτυπώντας κατά διαστήματα παλαμάκια. 

  Εγώ τον γνώρισα από τις πρώτες μου επισκέψεις στα Λευκάδια και στον χαιρετισμό μου "γεια σου Χάρη" αμέσως μ΄ ανταπέδωσε τον χαιρετισμό και στην ερώτηση μου "με γνώρισες,ξέρεις ποιός είμαι;" αμέσως μου απάντησε "και βέβαια σε γνώρισα, είσαι ο Βασίλης από το Πολύκαστρο, ο ξάδερφος των Πιπεροπουλαίων, έρθατεν για τη χαράν τη Νικόλα, καλά να περάνετε". 

  Αυτός ήτανε ο Χαρίλαος (Χάρης) Ασλανίδης (1943), με υψηλό επίπεδο μόρφωσης, ευγένεια διαλεκτική, γνώστης της Βυζαντινής μουσικής και με πολλά άλλα χαρίσματα. Ο Χάρης είναι αόμματος (τυφλός), με αναγνώρισε από την φωνή που με είχε ακούσει ελάχιστες φορές, η χάρη Του Δημιουργού και Πλάστη όλων μας και η δύναμη της θέλησης, με την σχετική εκπαίδευση αναπληρώνουν τη στέρηση της όρασης και υπερδιπλασιάζει τις άλλες αισθήσεις του ανθρώπινου σώματος, η ακοή και η αφή ήταν αρκετά για να "δει" ο Χάρης τα πάντα.

  Σε λίγο φτάσαμε στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων, οι πρώτοι που μας είδανε, ήταν τα παιδιά του Γιώργου και της Γεωργίας Πιπεροπούλου, ο αλησμόνητος Φώτης και η γλυκύτατη αδερφή του η Ελενίτσα, που ήταν έξω στην αυλή και έτρεξαν όλο χαρά να μας προϋπαντήσουν και στη συνέχεια να ενημερώσουν τα ξαδέρφια και τη θεία ότι "ήρθε ο Βασιλάκης απ΄το Πολύκαστρο", κάτι το οποίο χαροποίησε όλους.   

Εχπάστεν όλεν το αλάι. 

 Νωρίς το απόγευμα και μετά από σχετική οινοποσία και χορό, ξεκίνησε όλος ο κόσμος, "όλεν το αλάι", τον δρόμο για την Εκκλησία, τον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, στην ανατολική πλευρά των Λευκαδίων. 

  Οι δυο προηγούμενοι γάμοι που αναφέραμε, της Θεοδώρας και του Ιγνάτη, πραγματοποιήθηκαν στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής στη δυτική πλευρά των Λευκαδίων και κατά την διαδρομή περνούσαμε μπροστά από το σπίτι του Νίκου Λογδανίδη και της συζύγους του Ελένης (Έλλη) της μεγάλης (πρωτοκόρης) της θείας μου της Μαρίκας. 

  Ο τελευταίος γάμος, η "χαρά του Νικόλα" πραγματοποιήθηκε σε εκ διαμέτρου αντίθετη κατεύθυνση, στον Ι.Ν. του Αγίου Σπυρίδωνα και αυτή την φορά ο δρόμος μας περνάει μπροστά από το σπίτι του Αντώνη Τομπουλίδη και της συζύγου του Ολυμπίας, δεύτερη κόρη της θείας μου Μαρίκας.    

  Σε όλη τη διαδρομή, μήκους μικρότερου των πεντακοσίων μέτρων, η μουσική, ο χορός το τραγούδι και η οινοποσία κράτησαν κοντά μιάμιση ώρα, εντυπωσιακή η αντοχή των συγγενών και φίλων, που χόρευαν ασταμάτητα για τόσο χρονικό διάστημα.

  Στη μνήμη μου, αλησμόνητες εικόνες και πρόσωπα άξια θαυμασμού για την αντοχή και το κουράγιο τους, τον ατελείωτο χορό, για πάνω από μιάμιση ώρα, απ΄το σπίτι μέχρι την Εκκλησία.

  Θυμάμαι ακόμη και σήμερα τους αδελφούς Καλαϊτζίδη, τον αλησμόνητο Αντώνη (Τώνη) (1945 - 2023) και τον Ιερόθεο (Λώλο) (1946), να χορεύουν σε όλη την διαδρομή ασταμάτητα, μου έδιναν την εντύπωση ότι δεν πατούσαν στη γη ...αλλά πετούσαν!!!

 

Ο αλησμόνητος "ιπτάμενος" χορευτής,  Αντώνης (Τώνης) Καλαϊντζίδης.  

  Μερικοί που κουράστηκαν από τον αργό βηματισμό και την πορεία προς την Εκκλησία, έλεγαν στους χορευτές, (εάν ήταν ελεύθεροι/ανύμφευτοι) "όταν θα έρτε και τ' εσόν η σειρά, εγώ θα επεβγάλατο, τρία ώρας θα εφτάς να πάς σην Εκκλεσίαν". 

  Η επιστροφή έγινε πολύ πιο σύντομα γιατί στο σπίτι των Πιπεροπουλαίων ακολουθούσε φαγοπότι και γλέντι.

  Αυτά συνέβησαν στα όμορφα Λευκάδια της Νάουσας, την Πέμπτη 26 Δεκεμβρίου 1968.

  Ο Νίκος και η Ευγενία απέκτησαν δυο θαυμάσια παιδιά, την Χριστίνα(σύζυγος Κυριάκου Κανατίδη) και τον Κοσμά, οι οποίοι δημιούργησαν τις δικές τους υπέροχες οικογένειες.

   Υ.Γ. Ευχαριστώ θερμά την αγαπητή Θωμαή Παπαδοπούλου κόρη της Θεοδώρας, για τις φωτογραφίες από το γάμο της μητέρας της.

 Βασίλης Αθανασιάδης 

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026

Λευκάδια Νάουσας... η παράδοση καλά κρατεί.

   Ήταν Ιούλιος του 1963, όταν ο αλησμόνητος θείος μου, Ιωάννης Δ. Πηλαλίδης(1920 - 1967), μου είπε:  "ανεψιέ, θα πέρωσε μετ΄εμέν και θα πάμε σα Λευκάδια, σην Νάουσα, να γνωρίης τεμετέρ΄ς, την εξαδέλφη μ΄ την Μαρίκα. Εγώ όντες θα φεύω, εσύ θα κρατείς το "ράμαν" και τη συγγενεία μουν".
 
  Εγώ μόλις είχα τελειώσει την Ε΄ τάξη του Γυμνασίου και με μεγάλη χαρά δέχθηκα την πρόταση - κάλεσμα του αγαπημένου μας θείου, αδελφού της μητέρα μου Κλεοπάτρας.
 
 Έτσι για πρώτη φορά βρέθηκα στα Λευκάδια της Νάουσας και γνώρισα τη θεία Μαρίκα τον σύζυγό της Θεοδόση, τα παιδιά και τα εγγόνια της, οι οποίοι μας δέχθηκαν με μεγάλη χαρά.
 
  Αυτή ήταν η πρώτη γνωριμία μου με τους Πιπεροπουλαίους, ακριβώς πριν 63 χρόνια.
 
   
 Τα Λευκάδια, ένας ευλογημένος τόπος.
  
 Εκεί στα πόδια της Νάουσας και στους πρόποδες του μαγευτικού - καταπράσινου Βερμίου, σε μια ευλογημένη γη, όπου "οι κήποι της Εδέμ" και "η γη της Χαναάν" είναι μπροστά σου, εκεί είναι ένας πανέμορφος οικισμός, "πνιγμένος" μέσα στα οπωροφόρα δένδρα και γύρω του δεκάδες αρχαιολογικά ευρήματα της Μακεδονικής γης, είναι τα πανέμορφα ΛΕΥΚΑΔΙΑ.
 
  
Εναέρια φωτογραφία των Λευκαδίων (Google Maps). 
 
  
Άλλη μία πανοραμική φωτογραφία των Λευκαδίων και της ευρύτερης περιοχής. 
Διακρίνονται το Αρχαίο θέατρο Μίεζας, ο Κοπανός, ο Σ.Σταθμός Νάουσας, η Στενήμαχος,η Πατρίδα και στο βάθος η Βέροια.   

 
Ο "Τάφος της Κρίσεως", επίσης γνωστός ως "Μεγάλος Τάφος των Λευκαδίων", 
είναι Μακεδονικός τάφος της Ελληνιστικής περιόδου,
στα Λευκάδια Ημαθίας (αρχαία Μίεζα), πλησίον της Νάουσας.

 Ο "Τάφος της Κρίσεως", φημισμένος για την επιβλητική ζωγραφισμένη πρόσοψή του, το συγκεκριμένο μνημείο πιθανολογείται πως ανεγέρθηκε κατά τα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. ή κατά τις απαρχές του 3ου αιώνα π.Χ.. Βρίσκεται σε απόσταση, περίπου, 230 μέτρων από τον Τάφο των Ανθεμίων.

  Η αποδιδόμενη ονομασία του τάφου προήλθε από τη ζωγραφική αναπαράσταση επί της προσόψεώς του στην οποία εμφανίζεται, εξαιρετικά σπάνια θεματολογία στην αρχαία Ελληνική τέχνη, η μετά θάνατον κρίση του νεκρού. 

  Οι κάτοικοι των Λευκαδίων
 
 Οι Πόντιοι των Λευκαδίων Νάουσας (παλαιότερα γνωστό ως Γκολεσάνη) κατάγονται κυρίως από την ευρύτερη περιοχή του Καρς (συγκεκριμένα από τον κυρίως Πόντο και τον Καύκασο, από όπου μετακινήθηκαν κατά κύματα προς τη Μακεδονία).

 Οι πρώτοι Πόντιοι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή των Λευκαδίων στις αρχές της δεκαετίας του 1921–1922, μεταφέροντας μαζί τους πλούσιες παραδόσεις, ήθη και έθιμα που διατηρούνται ζωντανά μέχρι σήμερα από τους τοπικούς συλλόγους (όπως το έθιμο των Μωμόγερων και των Αυγομαχιών).

 Πάνω από έναν αιώνα, πρόσφυγες και γηγενείς συμβιώνουν αρμονικά, ασχολούμενοι με την γεωργία - δενδροκομία (φρουτοκαλλιέργεια) ή εργαζόμενοι στις διάφορες βιομηχανικές μονάδες κυρίως επεξεργασίας φρούτων, κονσερβοποιείας, κ.α. 

  Εκείνο που χαρακτηρίζει τους κατοίκους των Λευκαδίων είναι η κοινή διασκέδαση και η διατήρηση των παραδόσεων, ήδη αναφέραμε 2 χαρακτηριστικά έθιμα.

  Αυτό που διατηρείται και συνεχίζεται είναι τα έθιμα του γάμου, η πορεία προς την Εκκλησία του γαμπρού αλλά και της νύφης με τη συνοδεία μουσικής (λύρα, νταούλι, κλαρίνο), χορού και οινοποσίας καθ΄οδόν, ίδια και απαράλλακτα για πάνω από έναν αιώνα στα Λευκάδια. 

Πριν 60 χρόνια, πριν 33 χρόνια και πριν μία εβδομάδα.

   6 Φεβρουαρίου 1966.

 

 Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Λευκαδίων, στέφεται ο δούλος του Θεού Ιγνάτιος Θ. Πιπερόπουλος, την δούλη του Θεού Αμαλία Θεοδωρίδου. 

  Ήμουν κι εγώ εκεί, πολλοί από του εικονιζόμενους, σήμερα μας βλέπουν από ψηλά.
  
18 Σεπτεμβρίου 1993
 
Στέφεται ο δούλος του Θεού, Θεοδόσιος (Σάκης) Ιγνατίου Πιπερόπουλος την δούλη του Θεού Γεωργία Ορδουλίδου.
 
Ήμουν και εγώ εκεί.  
 
Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026 
 
 
Στέφεται ο δούλος του Θεού, Παύλος Κ. Μακρίδης την δούλη του Θεού, Αμαλία Θ. Πιπεροπούλου.  
 
Και πάλι ήμουν και εγώ εκεί . 
 
Τρεις γενεές Πιπερόπουλαίοι, 1966, 1993 και 2026, παππούς Ιγνάτης, υιός Θεοδόσης(Σάκης) και εγγονή/κόρη Αμαλία, με μία παράδοση 60 χρόνων. 
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, με μουσική, χορό και ποτό, συνοδεύονται μέχρι την Εκκλησία.
 Μια διαδρομή 300 μέτρων που διαρκεί πάνω από μία ώρα (!) αυτά συμβαίνουν στα πανέμορφα Λευκάδια της Νάουσας. 
 
Τα τελευταία εν ζωή εξαδέλφια μου, παιδιά του Θεοδόσιου και της Μαρίκας Πιπερόπουλου.
Αριστερά ο Νίκος δεξιά η Θεοδώρα(Παπαδοπούλου) και στο μέσον ο γράφων.
Λευκάδια 26 Σεπτεμβρίου 2026    
 
 
Βασίλης Αθανασιάδης