Από την Τιφλίδα στο Μικρό Δάσος.

Γιάννης Καρυπίδης

21/4/1952 - 11/7/2026

 

Ο Γιάννης σε εκδρομή-προσκύνημα,

 στην Παναγία Σουμελά στον Πόντο.  

Ένας ΤΡΑΝΤΕΛΛΕΝΑΣ της εποχής μας.

  Την Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, εκεί στον Ιερό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, Μιχαήλ και Γαβριήλ, του Μικρού Δάσους του Δήμου μας, αποχαιρετίσαμε, με πόνο ψυχής, έναν σπάνιο, έναν μοναδικό για την εποχή μας άνθρωπο, έναν από τους τελευταίους Τραντέλλενες τον Γιάννη Καρυπίδη, που μας άφησε στα 74 του χρόνια.

 

Ο Γιάννης ήταν Έλληνας 6ης γενιάς από την Γεωργία, που γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1952 στην Τιφλίδα.

 

Οι πρόγονοί του, Ποντιακής καταγωγής, κατάγονταν από τα μέρη της Αργυρούπολης του Πόντου, οι οποίοι είχαν φθάσει το 1830 μεταξύ των πρώτων στη Γεωργία, μαζί με άλλους 30.000 Έλληνες Ποντίους μετά από τον νικηφόρο Ρωσοτουρκικό πόλεμο, που είχε σαν συνέπεια την επέκταση της Τσαρικής Ρωσίας στα εδάφη της Γεωργίας. 

 

Η Τσαρική Ρωσία προωθείται προς νότο, αποσπώντας Οθωμανικά εδάφη και ο Ελληνισμός της περιοχής αυτής, του νοτιο-ανατολικού Πόντου , υποφέρει τα πάνδεινα γι΄αυτό και για καλύτερες συνθήκες ζωής, καταφεύγει στα εδάφη που προσαρτώνται από την Ρωσία.  

 

Είναι η ίδια εποχή (1830) που δημιουργείται το πρώτο ελεύθερο Ελληνικό κράτος και Κυβερνήτης της Ελλάδος είναι ο Ιωάννης Καποδίστριας.

 Ο Γιάννης ο Τραντέλλενας

(Τραντέλλενας = Τριάντα φορές Έλληνας) 

   Ο Γιάννης αποφοίτησε από το τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Κρατικού Πολυτεχνείου της Γεωργίας (Τιφλίδα).

 

 Από το 1974 έως το 1990 εργάστηκε ως Πολιτικός Μηχανικός.

 

Το 1991 ήρθε για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα από το 1991 μέχρι το 1995, περίοδο κατά την οποία έχουμε την άφιξη χιλιάδων Ελληνοποντίων από την Ρωσία, την Γεωργία και άλλες Δημοκρατίες της τέως Σοβιετικής Ένωσης, ο Γιάννης μας είναι υπεύθυνος υποδοχής των παλιννοστούντων

 

 Ο Γιάννης Καρυπίδης, προσωπικότητα του Ποντιακού κινήματος, είναι από του πρώτους που στάθηκαν στο πλευρό της Ελληνικής κοινότητας στη Γεωργία όπου γεννήθηκε και ζούσε και γενικά στην ΕΣΣΔ αφιερώνοντας δεκαετίες στην υπηρεσία του Ελληνισμού.

 

 Κάθε σκέψη, κάθε λόγος και κάθε πράξη είχε σαν στόχο την ανάδειξη του μεγαλείου της Ελλάδος με την διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού των Ελλήνων του Καυκάσου, αυτών των απογόνων του Προμηθέα αλλά και των "Αργοναυτών", όπως δήλωναν με περηφάνια οι ίδιοι. 

Γηγενής από την Τιφλίδα, ήταν οργανωτής και συμμετείχε ενεργά στο Ελληνικό κίνημα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, ηγήθηκε της εργασίας με τη νεολαία για την δημιουργία και λειτουργία των πρώτων Ελληνικών κοινοτήτων στην Δημοκρατία της Γεωργίας και αργότερα ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του Ποντιακού Ελληνισμού στην Ελλάδα και τον κόσμο.

 

 

Η Τιφλίδα, πρωτεύουσα της Γεωργίας.

Εδώ γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Γιάννης Καρυπίδης.  

Ο Γιάννης, ήταν ένα από τα δυναμικά στελέχη της Ελληνικής νεολαίας στην Τιφλίδα, από τα φοιτητικά του χρόνια, τη δεκαετία του 1970, μαζί με άλλους "φλογερούς" Έλληνες, όπως τον Θεόδωρο Γ. Ζωσιμίδη που διετέλεσε Υφυπουργός γεωργίας της Δημοκρατίας της Γεωργίας, μέλη της Κομσομόλ, κατόρθωσαν να οργανώσουν με την έγκριση τον τότε αρχών, τον πρώτο Σύλλογο της Ελληνικής νεολαίας Τιφλίδος. 

 Ο Γιάννης ήταν ο πρώτος Πρόεδρος του Συλλόγου νεολαίας των Ελλήνων της Τιφλίδας και ήρθε σε επαφή με τους Έλληνες σπουδαστές, με στόχο την ενεργοποίηση και την ένταξη δεκάδων Ελλήνων από όλη τη Γεωργία σε αυτόν τον Σύλλογο που υπηρετούσε τα Ελληνικά γράμματα και τον Ελληνικό πολιτισμό.

 

Στο μέσον με μουστάκι ο Γιάννης. 

 

 

Ο Γιάννης μας στην Τσάλκα με συγγενικό του πρόσωπο

και πίσω η προτομή του Αριστοτέλη.  

Το καλοκαίρι του 1988, επικεφαλής αντιπροσωπείας Ελλήνων της Γεωργίας, μετείχε στο Β΄Παγκόσμιο Συνέδριο Ελλήνων του Πόντου, για πρώτη φορά που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, εκεί είχα την τιμή και την χαρά να τον γνωρίσω προσωπικά.  

 

 Ο Καρυπίδης αφότου εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, συνέβαλε σημαντικά στη στήριξη και στην ανάπτυξη των κοινοτήτων των επαναπατριζόμενων, ενισχύοντας τους δεσμούς των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ με την ιστορική πατρίδα.

 

Όταν ήρθε για πάντα στην Ελλάδα, συνέχισε αδιάκοπα να υπηρετεί τον προσφυγικό και ποντιακό ελληνισμό. Μέσα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων, τον Σύλλογο Παλιννοστούντων Ελληνοποντίων «Μαυροθαλασσίτες», καθώς και άλλους φορείς, στάθηκε δίπλα στους χιλιάδες παλιννοστούντες συμπατριώτες μας, συμβάλλοντας στην ομαλή εγκατάστασή τους και στη διατήρηση των δεσμών με τις Eλληνικές κοινότητες της Μαύρης Θάλασσας.  

 

Πέρα από την αγάπη του για τον Ελληνισμό εκεί στην Γεωργία αλλά και εδώ στην Ελλάδα, μεγάλη του αγάπη και αδυναμία, ήταν ο Π.Α.Ο.Κ., παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, δεν έπαψε να νοιάζεται και να παρακολουθεί όλα τα συμβαίνοντα στην αγαπημένη του ομάδα.

 

Ο Γιάννης, στην υποδοχή του νεοαποκτηθέντος (τότε),

 ποδοσφαιριστή του Π.Α.Ο.Κ., Χρήστο Ζαφείρη, Δεκέμβριος 2025.  

 

Μαζί μας στη Μόσχα,

 τον Οκτώβριο του 1990. 

 

    Το πρώτο δεκαήμερο του Οκτώβρη του 1990, πραγματοποιείται το "Α' Πανσοβιετικό Φεστιβάλ Πολιτισμού και Τέχνης των Ελλήνων της Ε.Σ.Σ.Δ."  στη Μόσχα, με την συμμετοχή εκατοντάδων Ελλήνων εκπροσώπων Συλλόγων από κάθε γωνία της τέως Ε.Σ.Σ.Δ.

  Έλληνες από την Αρμενία, την Γεωργία, την Ουκρανία, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, από την Μόσχα, από την Αζοφική θάλασσα, από την Κριμαία, την Αγία Πετρούπολη, την Οσετία( Βλαντικαβκάζ), το Βλαδιβοστόκ και από οπουδήποτε υπάρχει οργανωμένος Ελληνισμός, συναντώνται για πρώτη φορά, προβάλουν το πολιτιστικό τους έργο, αλλά και εκφράζουν τον προβληματισμό τους για το μέλλον μέσα σε αυτήν την κοσμογονική αλλαγή, που συμβαίνει στον τόπο που γεννήθηκαν και έζησαν επί αιώνες.

   Η παρουσία των νέων από την Τσάλκα από την Μαριούπολη της Αζοφικής, το Γκελεντζίκ, την Ανάπα, το Κρασνοντάρ είναι εντυπωσιακή, στην ψυχή τους, στη σκέψη και το λόγο τους με γνώση της ιστορικής καταγωγής και πορείας είναι πάντα η Ελλάδα.

   Η Ελλάδα είναι παρούσα σε αυτό το μεγάλο γεγονός με την παρουσία αντιπροσωπείας της τότε μοναδικής Δευτεροβάθμιας οργάνωσης Ποντίων στην Ελλάδα,την Π.Ο.Π.Σ. (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων), αργότερα δημιουργήθηκε και η Π.Ο.Ε. (Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος), ακόμη μετείχαν Έλληνες καλλιτέχνες και η Ένωση Ποντίων Καλλιθέας από την Αθήνα με το περίφημο χορευτικό της που σε κάθε εμφάνιση του προκαλούσε τον θαυμασμό και αποσπούσε παρατεταμένα χειροκροτήματα.

Είχα την τιμή με την ιδιότητα του Προέδρου του Συλλόγου Ποντίων Πολυκάστρου και Περιχώρων “οι Ακρίτες” και μέλος τότε της Π.Ο.Π.Σ. να μετέχω της αποστολής της Ομοσπονδίας, μαζί με τον αλησμόνητο Κώστα Βροχόπουλο και άλλα εκλεκτά μέλη της Ποντιακής Κοινότητας, σε αυτό το "Α' Πανσοβιετικό Φεστιβάλ Πολιτισμού και Τέχνης των Ελλήνων της Ε.Σ.Σ.Δ." και να γνωρίσω δεκάδες αδελφούς Έλληνες της τότε Ε.Σ.Σ.Δ..

 

ΦΕΣΤΙΒΑΛ 

"ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ" 

ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΑΖΟΦΙΚΗΣ

(Αναμνηστική κονκάρδα)

   Είναι εποχή της περίφημης “Περεστρόικας”, η περίοδος του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στην εξουσία, ὀλα τριγύρω αλλάζουνε και ο προβληματισμός, η αγωνία για το που πηγαίνουμε, οι ελπίδες για κάτι καινούργιο μέσα από άλλες συνθήκες διακυβέρνησης που έρχονται διακατέχει την πλειοψηφία των κατοίκων της "αχανούς"  Σοβιετικής Ένωσης, όμως η ελπίδα για κάτι καλύτερο υπάρχει σε πολλούς.

 

Γαβριήλ Ποπώφ

πρώην Δήμαρχος Μόσχας.

   Δήμαρχος στη Μόσχα εκείνη την περίοδο είναι ο Ελληνικής καταγωγής Γαβριήλ Ποπώφ του Χαρίτωνος (Παπαδόπουλος) από τους Έλληνες της Αζοφικής θάλασσας.

 

Το ιστορικό ξενοδοχείο "Ουκρανία" στο οποίο διαμέναμε τότε.

 

Με τον αλησμόνητο Κώστα Βροχόπουλο 

στο δρόμο για τη Μόσχα, με ενδιάμεση στάση στη Βουδαπέστη.

  Εγώ με τους αλησμόνητους Γιάννη Καρυπίδη και Κώστα Βροχόπουλο, είχαμε επισκεφθεί και φιλοξενηθεί στη Μόσχα στο σπίτι του μεγάλου Ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτη Χριστόφορου Τριανταφύλλοφ.

 

ο Χριστόφορος Τριανταφύλλοφ ήταν ένας αληθινός Έλληνας 

 
  Σήμερα ο Ελληνισμός της Γεωργίας στην πλειοψηφία του από τα μέσα της δεκαετίας 1990 έχει μεταναστεύσει, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στη Ρωσία κ.α., το ίδιο και η πλειοψηφία των Ελλήνων του Καζακστάν, του Ουζμπεκιστάν και μεγάλος αριθμός Ποντίων από τη Ρωσία ήρθαν στη μητέρα πατρίδα. 

 Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων της Τσάλκας (Γεωργία), εγκαταστάθηκε και στο Δήμο Παιονίας, ιδιαίτερα στο Πολύκαστρο και το Πευκόδασος, όπου είχαν και πολλούς συγγενείς, αφού οι κάτοικοι του επίσης κατάγονται από την Τσάλκα και εγκαταστάθηκαν στην Ορέβιτσα (Πευκόδασος) στις αρχές της 3ης δεκαετίας του 20ου αιώνα.

 Όλοι αυτοί ενσωματώθηκαν στον τόπο μας και αποτελούν ένα δυναμικό και πολύ σημαντικό κομμάτι του Δήμου μας.

  Σημαντικός αριθμός Ελλήνων Ποντίων ζούνε και ευημερούν στα Βόρεια Ανατολικά παράλια του Ευξείνου Πόντου στις πόλης Σότσι, Καπαρτίνγκα,Τουαπσέ, Γκελεντζίκ, Ανάπα, Βιτιαζεβο, Νοβοροσίσκ, Κρασνοντάρ κ.α.

  Εκείνος που δεινοπάθησε και δεινοπαθεί ακόμη είναι ο πολυπληθής Ελληνικός πληθυσμός της Αζοφικής θάλασσας, της Μαριούπολης και των δεκάδων Ελληνικών χωριών που δημιουργήθηκαν και κατοικήθηκαν από Έλληνες που κατοικούσαν στη Κριμαία από τα τέλη του 18ου αιώνα και μετακινήθηκαν στη θάλασσα του Αζόφ για να αποφύγουν τις βιαιότητες των Τατάρων.

   Αυτός ο Ελληνισμός βρίσκεται στη ζώνη πυρός του πολέμου Ρωσίας - Ουκρανίας εδώ και πάνω από 4 χρόνια, η ψυχής τους είναι με το μέρος της Ρωσίας, αυτοί είχαν κατά την εγκατάσταση τους, πέριξ της Αζοφικής (Μαριούπολη και δεκάδες χωριά) την στήριξη της Μεγάλης Αικατερίνης και του Ορλόφ.

  Ευχή μας να τελειώσει ο αδελφοκτόνος πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας να επέλθει η ΕΙΡΗΝΗ στον τόπο, να ξαναβρούν οι λαοί την ηρεμία τους και να ασχοληθούν με έργα προόδου και ευημερίας και η ηγεσία της χώρας μας και της Ευρώπης να καταλάβουν ότι η σωστή πλευρά της ιστορίας είναι η αρμονική συνεργασία με την Ρωσία επ΄ωφελεία όλων των κατοίκων της Ευρώπης και όχι μόνο.

  Σε όλη την παραμονή μας στη Μόσχα πολύτιμη ήταν η παρουσία και η βοήθεια του εκλεκτού φίλου κ. Γιάννη Καρυπίδη, υπερδραστήριου μέλους του Συλλόγου Ελληνικής Νεολαίας Τιφλίδας που από την πρώτη στιγμή της αφιξής μας στη Μόσχα και μέχρι την αναχώρηση μας, για πάνω από μιά εβδομάδα ήταν δίπλα μας, συνεργάτης και ξεναγός, που φρόντισε να μη μας λήψει τίποτα.

  Το τελευταίο αντίο

   Πλήθος συγγενών και φίλων, στον Ιερό Ναό "Παμμέγιστων Ταξιαρχών" του Μικρού Δάσους, για το τελευταίο αντίο στον αλησμόνητο Γιάννη, αυτόν τον ΤΡΑΝΤΕΛΛΕΝΑ. 

 

   Μεταξύ αυτών ο κ. Παναγιώτης Ψωμιάδης, με τον οποίον συνεργάστηκε ο Γιάννης για τα θέματα των Παλιννοστούντων, ο καθηγητής κ. Κώστας Φωτιάδης, ο κ. Νίκος Σιάνας πρώην Πρόεδρος των "Ακριτών" Πολυκάστρου, ο γράφων και πολλοί συνεργάτες του.

  Στεφάνια απέστειλαν μεταξύ των άλλων ο Ιβάν Σαββίδης καθώς και το Προξενείο Θεσσαλονίκης της Δημοκρατίας της Γεωργίας.

 

 Τα κοιμητήρια του Μικροδάσους

 

   Εκεί, στο νότιο-ανατολικό τμήμα των κοιμητηρίων του Μικροδάσους, δίπλα στην Π.Ε.Ο Θεσσαλονίκης - Ευζώνων σε αγρό που παραχωρήθηκε απ΄τον αλησμόνητο Σωκράτη Ακριτίδη, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 άρχισε ο ενταφιασμός ΕλληνοΠοντίων προσφύγων απ΄την τέως Ε.Σ.Σ.Δ. και κυρίως από την Γεωργία.

  Σ΄αυτό το τμήμα, οπου η ενσωμάτωση και νομιμοποίηση του ολοκληρώθηκε επί Προεδρίας στην Τοπική Κοινότητα Μικροδάσους από τον επι σειρά ετών Πρόεδρο κ. Αθανάσιο Λαρχανίδη, αναπαύονται πάνω από 240 πρόσφυγες συνΈλληνες μεταξύ αυτών πλέον και ο ΤΡΑΝΤΕΛΛΕΝΑΣ Γιάννης Καρυπίδης, που αφιέρωσε τη ζωή του γι΄αυτούς. 

 

ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΑΦΡΥ

 ΤΟ ΧΩΜΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥΔΑΣΟΥΣ

 ΠΟΥ ΤΟΝ ΣΚΕΠΑΖΕΙ.

ΑΙΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ

 

 

  

 Ευχαριστώ για τις πληροφορίες 

 1. τον αγαπητό γείτονα κ. Περικλή Ζωσιμίδη (Πολιτικό Μηχανικό από τη Γεωργία)

 2. τον επισειρά ετών Πρόεδρο της Τ.Κ. Μικρού Δάσους κ. Αθ. Λαρχανίδη

Βασίλης Αθανασιάδης  

Επίτιμος Πρόεδρος     
“ Ακριτών” Πολυκάστρου

 

 

 

 

 

 

10 Φεβρουαρίου 1938. Ακριβώς πριν 87 χρόνια

Κωνσταντίνος Δ. Πηλαλίδης

 Ακριβώς πριν από 87 χρόνια, σαν σήμερα, στις 10 Φεβρουαρίου 1938, το Προξενικό γραφείο της Ελληνικής Βασιλικής Πρεσβείας της Μόσχας εξέδωσε πιστοποιητικό στο όνομα του Κωνσταντίνου Δημ. Πηλαλίδη με το οποίο βεβαιώνει ότι “είναι Έλλην υπήκοος και παρακαλεί τις εγχὠριες αρχές όπως του παράσχουν πάσαν νόμιμον συνδρομήν”.

Το πιστοποιητικό Ελληνικής Ιθαγένειας του Κώστα Δ. Πηλαλίδη,
με ημερομηνία αποστολής από το Προξενικό γραφείο
της Ελληνικής Βασιλικής Πρεσβείας της Μόσχας
στις 10 Φεβρουαρίου 1938, σαν σήμερα.

   Όταν έφτασε το πιστοποιητικό ιθαγένειας Ε΄κατηγορίας, στους οικείους του και στις Αρχές, ο Κώστας δεν ανεβρίσκετο στο σπίτι του, διότι τον προηγούμενο μήνα, αρχές του χρόνου (1938), είχε συλληφθεί και εκτελεστεί και δεν ανευρέθη ποτέ, ήταν μόλις 27 ετών(1911-1938).

  Ένα μήνα νωρίτερα, παραμονές Χριστουγέννων, του 1937, είχε προηγηθεί η σύλληψη και εκτέλεση του πατέρα του και παππού μου Δημητρίου Ευστάθιου Πηλαλίδη, που ήταν Δάσκαλος και ήταν 52 ετών. Ο Δημήτρης εκτός από τον πρωτότοκο Κωνσταντίνο, είχε άλλα τέσσερα παιδιά, την Κλεοπάτρα, τον Γιάννη, την Κλεονίκη και την Σοφία.

  Η χήρα σύζυγός του Ελισσάβετ (γιαγιά μου) με τα 4 παιδιά της τον Σεπτέμβριο του 1939 ήρθαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στην Ευκαρπία (Γραμμάτινα) Κιλκίς.

  Αργότερα και αφού η Κλεοπάτρα παντρεύτηκε (Δεκέμβριος 1941) τον Νικόλαο Αθανασιάδη εγκαταστάθηκε στο Πολύκαστρο όπου ήρθαν και τα αδέλφια της Γιάννης και Σοφία μαζί με τη μητέρα τους, στο Πολύκαστρο.

  Η δεύτερη κόρη Κλεονίκη παντρεύτηκε το 1943 τον Γιάννη Μοσκοφίδη και παρέμεινε στην Ευκαρπία, όπου σήμερα ζουν παιδιά και εγγόνια της.

Δημήτριος Ευστάθιου Πηλαλίδης

1885-1937

   Ο Κωνσταντίνος Δημ. Πηλαλίδης γεννήθηκε το 1911 (Χούταρι - Εριβάνσκι) του Αμπίνσκ, στο Κουμπάν της Ρωσίας, στα 19 του χρόνια παντρεύτηκε την κατά ένα χρόνο μικρότερη του Ευδοκία Κλημανίδη(1912 - 1988), με την οποία απέκτησε 2 παιδιά τον Ανδρέα και τη Μαρία.

  Η σύζυγός του Ευδοκία με τα 2 μικρά της παιδιά, το φθινόπωρο του 1942 εκτοπίστηκε στο Καζακστάν όπου παρέμεινε μέχρι το 1968, οπότε επέστρεψαν και διέμεναν στο Βιτιάζεβο (Vityazevo, Витязево) στα γνώριμα παράλια της Μαύρης Θάλασσας.

   Σήμερα στο Βιτιάζεβο ζούνε τα εγγόνια του Κωνσταντίνου Πηλαλίδη, παιδιά της κόρης του Μαρίας (η Ελένη και η Ευδοκία) ενώ ο γιος της Μαρίας (Γεώργιος) απεβίωσε το 2018 και η τρίτη κόρη της Μαρίας, η Λίζα ζει στην Ελλάδα,στο Κορδελιό, Θεσσαλονίκης.

   Εγγόνια του Ανδρέα, γιου του Κώστα και της Ευδοκίας, ζουν στην Ανάπα(αρχαία Γοργιππία) της Ρωσίας.

Αεροφωτογραφία (Google maps), το Βιτιάζεβο και η Ανάπα,

 όπου ζουν σήμερα εγγόνια και δισέγγονα του Κώστα Δ. Πηλαλίδη.

Το έμβλημα/θυρεός της πόλης Ανάπα
Αρχαία Γοργιππία

 Μοσχοβολάει Ελλάδα…

Έντονη η παρουσία του Ελληνικού στοιχείου
και η δραστηριότητα στον τουριστικό τομέα
Διακρίνεται το όνομα ΠΑΡΑΛΙΑ γραμμένο με το Κυριλλικό αλφάβητο, στα Ρωσικά.

Καφέ Παρθενώνας, γραμμένο με το Κυριλλικό αλφάβητο,
άλλη μία επιχείρηση στην παραλία της Ανάπας.

Φωτογραφία 1912(113 ετών), προσωπικό αρχείο.
Ο παππούς Δημήτρης Πηλαλίδης 1885-1937, στην αγκαλιά του ο πρωτότοκος γιος Κωνσταντίνος(1911-1938) και η γιαγιά μας Ελισάβετ Πηλαλίδου (1889-1962).

Φωτογραφία φθινόπωρο του 1916 στη Ρωσία, από αριστερά: Σπύρος Πηλαλίδης, Κώστας Πηλαλίδης(1911-1938), μπροστά του η αδελφή του Κλεοπάτρα Πηλαλίδου(Αθανασιάδου) (1915-1989) μητέρα μας, η προγιαγιά μας Σοφία (Αϊσέ) Πηλαλίδου, Ελισσάβετ Πηλαλίδου, μπροστά της ο Αντώνης Πηλαλίδης, και ο Δημήτρης Πηλαλίδης ο παππούς μας.

Άνω από αριστερά: Κωνσταντίνος Πηλαλίδης και Γιάννης Καζαντζίδης
Καθήμενες από αριστερά: 

Ευδοκία σύζυγος Κωνσταντίνου, Κλεοπάτρα Πηλαλίδου-Αθανασιάδου

Η Κλεοπάτρα είναι μητέρα μου, αδελφή του Κώστα και πρώτη ξαδέλφη του Γιάννη.

 Οι αλησμόνητοι Δημήτριος Ευσταθίου Πηλαλίδης (παππούς μου) και Κωνσταντίνος Δημητρίου Πηλαλίδης (θείος μου) είναι δύο από τα χιλιάδες θύματα των Σταλινικών διώξεων κατά των Ελλήνων και άλλων Εθνικοτήτων, της περιόδου 1937 - 38.

Στο Κυβερνείο του Κρασνοντάρ είναι καταγεγραμμένα 5667 ονόματα Ελλήνων θανόντων, θύματα αυτών των διώξεων, ανάμεσα σε αυτά είναι και των αλησμόνητων - αδικοχαμένων συγγενών μου, παππού και θείου μου.

Ας είναι ΑΙΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥΣ.

 

  Υ.Γ.  Φωτογραφίες από το προσωπικό μου αρχείο.

 Υ.Γ. 2 Το όνομα του αλησμόνητου θείου Κώστα, το φέρουν τα ανέψια του Κώστας Ι Μοσκωφίδης(γιος της Κλεονίκης) που σήμερα ζει στη Γερμανία, Κώστας Ν. Αθανασιάδης(γιός της Κλεοπάτρας) που σήμερα ζει στη Σουηδία και ο αλησμόνητος Κώστας Ι Πηλαλίδης(1951-1995) γιος του Γιάννη.

Βασίλειος Αθανασιάδης

Σην Ελλάδαν ευρίεται και τη πουλί το γάλα!

Τεμετέρ ασην Ρουσίαν (2)

    Η αγάπη για την πατρίδα που δεν γνώρισαν ποτέ,για τους Έλληνες της διασποράς πάντοτε ήταν κάτι που δεν περιγράφεται εύκολα με λόγια, κάτι που συμβαίνει και σήμερα.

    Για τους Έλληνες του Κουμπάν της Ρωσίας που κατέφυγαν εκεί απο τον μαρτυρικό Πόντο κάθε σκέψη, κάθε λόγος και κάθε πράξη μοσχοβολούσαν Ελλάδα και Ορθοδοξία.

   Η αλληλεγγύη και η συλλογικότητα για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής ιδιαίτερα κατα την περίοδο 1914 - 1922, λόγω και της άφιξης χιλιάδων προσφύγων απ το μαρτυρικό Πόντο ήταν πρωτοφανής.

    Με όλα αυτά που συνέβησαν στο μαρτυρικό Πόντο αλλα και στην Ρωσία με την επανάσταση των Μπολσεβίκων, το όραμα της μητέρας Ελλάδος ήταν η διέξοδος σωτηρίας. Για αυτούς η Ελλάδα πλέον ήταν η μόνη λύση. Ταυτόχρονα όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια ήταν ο ευλογημένος τόπος (η γη της Επαγγελίας). Η φράση “σην Ελλάδα ευρίεται και τη πουλί το γάλα” περικλείει την αγάπη, την πίστη και την βεβαιότητα ότι εκεί όλα είναι καλά και ευλογημένα.

   Οι μετακινήσεις μαζικές, ξεκίνησαν από το 1919 μετά από την αποτυχημένη επέμβαση των συμμάχων και Ελλήνων κατά των Μπολσεβίκων στην Ουκρανία (Οδησσό κτλ). Ακολούθησαν σε μεγάλο αριθμό το 1923 - 24 μετά την οριστική επικράτηση ¨των κόκκινων”, ενας νέος κύκλος ξεκίνησε από το 1929 μετά την βίαια κολεκτιβοποίηση.

   Όσοι παρέμειναν τη δεκαετία του 30 υπέστησαν τις Σταλινικές διώξεις που ξεκίνησαν από τα Χριστούγεννα του 1937, με ένα από τα χιλιάδες θύματα τον παππού μας Δημήτρη Πηλαλίδη (ετών 52, δάσκαλος) πρωτότοκο γιό του Στάθη Πηλαλίδη που αναφέραμε σε προηγούμενο κείμενο.

   Δεύτερο θύμα της ίδια οικογένειας ο πρωτότοκος υιός του Δημήτρη , Κωνσταντίνος (ετών 27) που και αυτός συνελήφθη και εξαφανίστηκε το Φεβρουάριο του 1938, δεν μάθαμε ποτέ τι απέγιναν ή πού είναι ο τάφος τους.

   Οι εκτοπίσεις των Ελλήνων συνεχίστηκαν μέχρι και το 1949, που έγινε η μαζική εκτόπιση όλων των Ελλήνων των ανατολικών παραλίων του Ευξείνου Πόντου προς τις Ασιατικές δημοκρατίες , Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν κτλ.

   Επανεπιστροφή των Ελλήνων από τις Ασιατικές δημοκρατίες πρός τις παλιές εστίες τους σε ένα σημαντικό ποσοστό πραγματοποιήθηκαν μετά τον θάνατο του Στάλιν το 1953 και την αποσταλινοποίηση (περίοδο Ν. Χρουστσόφ).

   Η εναπομείνασα οικογένεια του Δημήτρη Πηλαλίδη, η σύζυγος Ελισάβετ και τα παιδιά της Κλεοπάτρα(1915-1989) , Ιωάννης(1920-1968), Κλεονίκη (1924-2014) και Σοφία (1928- 2011) ήρθαν στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο του 1939 και εγκαταστάθηκαν στην Ευκαρπία(Γραμάτινα) Κιλκίς. Το Δεκέμβριο του 1941 η Κλεοπάτρα παντρεύτηκε τον Νικόλαο Αθανασιάδη και εγκαταστάθηκε στο Πολύκαστρο όπου μετά από λίγα χρόνια ήρθαν και τα άλλα μέλη της οικογένειας Πηλαλίδη εκτός από την Κλεονίκη που παντρεύτηκε τον Γιάννη Μοσκωφίδη και παρέμεινε στην Ευκαρπία.

   Με πρώτη επαφή μέσω Ερυθρού Σταυρού στα μέσα της δεκαετίας του 50, στο ερώτημα πρός την παραμείνασα στην ΕΣΣΔ σύζυγο του αλησμόνητου Κώστα Πηλαλίδη, Ευδοκία που μαζί με τα δύο της παιδιά εκτοπίστηκε στο Ουζμπεκιστάν, “ντο ένταν τεμετέρ, κάτ΄ έμαθες ; ”          η απάντηση ήταν δραματική:

“ φυλακομέντς σην φυλακήν,

έφαεν ατς το χώμαν,

σ΄ οσπίτια αναμένομεν

να κλώσκουνταν ακόμαν”.

   Τα παιδιά του Κώστα και της Ευδοκίας Πηλαλίδη, αδελφοπαίδια τεμά, τον Ανδρέα και την Μαρούσα τα συνάντησα μετά από 51 χρόνια, όταν ήρθαν στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 1989.

Φωτογραφία 1912(109 ετων), προσωπικό αρχείο.
Ο παππούς Δημήτρης Πηλαλίδης 1885-1937, στην αγκαλιά του ο πρωτότοκος γίος Κωνσταντίνος(1911-1938) και η γιαγιά μας Ελισάβετ Πηλαλίδου (1889-1962).

Βασίλης Αθανασιάδης