35ο Ποντιακόν Πανοϋρ

 Η αρχή μιας μεγάλης εκδήλωσης ανοιχτού χώρου που έγινε θεσμός.

    Ήταν αρχές καλοκαιριού, Ιούνιος του 1987 όταν για πρώτη φορά και στα πλαίσια των “Πολυκαστρινών” προτάθηκε απο το Δ.Σ. των "Ακριτών" και εντάχθηκε στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων του Δήμου το “Ποντιακόν Πανοΰρ”.

       Η συγκεκριμένη εκδήλωση ήταν πρόταση του τότε νέου μέλους του Δ.Σ. των  “Ακριτών”  κ. Νίκου Σιάνα που έγινε ομόφωνα αποδεκτή από το Δ.Σ.:
Πρόεδρος             Βασίλης Αθανασιάδης
Αντιπρόεδρος  + Χρήστος Αδαμίδης
Γραμματέας         Γιάννης Αλτιπαρμακίδης
Ταμίας              + Ηρακλής Αποστολίδης

    Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην κεντρική (κάτω) πλατεία Πολυκάστρου και σημείωσε ανεπανάληπτη επιτυχία. Ήταν η πρώτη μεγάλη εκδήλωση σε ανοιχτό χώρο, με φροντίδα και επιμέλεια των “Ακριτών” Πολυκάστρου που άφησε άριστες εντυπώσεις.

      Έκτοτε επαναλαμβάνεται ανελλιπώς επί 34 χρόνια και το φετινό “Ποντιακόν Πανοΰρ” είναι το 35ο.

    Απο την εκδήλωση αυτή στα 34 χρόνια πέρασαν δεκάδες καλλιτέχνες που υπηρέτησαν και υπηρετούν την παραδοσιακή μουσική, τη μουσική που μοσχοβολάει Ελλάδα, αλησμόνητες θα μείνουν οι παρουσίες του +Γιώργου Ιακωβίδη (με το κλαρίνο του) και των παιδιών του απο το Χέρσο, του Χρήστου Γιαννόπουλου (με την γκάιντα του) από την Πέρινθο, στα Θρακιώτικα και πολλών άλλων.

   Η επιτυχία της εκδήλωσης είχε σαν συνέπεια να την αντιγράψουν και να την πραγματοποιούν και πολλοί άλλοι Σύλλογοι στην περιοχή μας και όχι μόνο.

   Το σημερινό Δ.Σ. των “Ακριτών” με πρόεδρο τον κ. Δημήτρη Παπαδόπουλο που αποτελείται από παιδιά που μεγάλωσαν δίπλα και μέσα στον Σύλλογο, από την προηγούμενη χρονιά 2020 επανέφερε και πραγματοποίησε με πολύ μεγάλη επιτυχία το “Ποντιακόν Πανοΰρ” στον μεγάλο αύλειο χώρο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πολυκάστρου απέναντι από το Δημαρχείο και τον Ι.Ν. της Αγίας Τριάδος.

  

   Αύριο Σάββατο 10 Ιουλίου 2021 και απο τις 21:00 το βράδυ στον ίδιο χώρο, 1ο Δημοτικό Σχολείο Πολυκάστρου, διοργανώνεται το "35ο Ποντιακόν Πανοϋρ" με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα με το Στάθη Νικολαϊδη στο τραγούδι, τον Γιώργο Ατματζίδη στη Λύρα, τον Κώστα Ζώη στο νταούλι, Χρήστο Ιωαννίδη στο τραγούδι και Παναγιώτης Παπαδόπουλος σε λύρα-αγγείο-γαβάλ.

 

Γενική είσοδος 3 ευρώ 

 

Με σεβασμό σε όλους εσάς που θα προσέλθετε και στη δημόσια υγεία 

ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ μας θα τηρήσει πλήρως όλα τα υγειονομικά μέτρα.

 

Σύσσωμο το  Δ.Σ. και μέλη της νεολαίας των "Ακριτών" 

θα είναι εκεί για την δική σας εξυπηρέτηση.

Σας περιμένουμε όλους.

 

 

Βασίλης Αθανασιάδης

105η αιμοδοσία "Ακριτών"

 Και με κρύο αλλά και με ζέστη οι ανάγκες σε αίμα είναι πολύ μεγάλες.

  Ειδικά αυτή την περίοδο που είναι αυξημένος ο αριθμός των χειρουργικών επεμβάσεων
που λόγω της πανδημίας είχαν σε μεγάλο βαθμό αναβληθεί. 

  Γι αυτό οι "Ακρίτες" Πολυκάστρου καλούν τα μέλη και όσους επιθυμούν να γίνουν μέλη της "Τράπεζας" Αίματος να προσέλθουν την Κυριακή 4 Ιουλίου απο τις 09:30 έως τις 13:00, στο "Σπίτι του Πόντου" στο Πολύκαστρο και να προσφέρουν λίγο από το αίμα τους, για τον πάσχοντα συνάνθρωπό μας.

   Λόγω των μέτρων προστασίας (COVID19) και για την αποφυγή συνωστισμού θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητος, ύστερα από συνεννόηση με τον υπεύθυνο συντονισμού της τράπεζας   κο Βασίλη Αθανασιάδη και τα μέλη της διοικούσας επιτροπής κά Νίνα Καρακασίδου και κο Δημήτρη Παπαδόπουλο (πρόεδρο "των Ακριτών"), στα τηλέφωνα των οποίων αναγράφονται στην κάτωθι ανακοίνωση. 

Βασίλης Αθανασιάδης

Σην Ελλάδαν ευρίεται και τη πουλί το γάλα!

Τεμετέρ ασην Ρουσίαν (2)

    Η αγάπη για την πατρίδα που δεν γνώρισαν ποτέ,για τους Έλληνες της διασποράς πάντοτε ήταν κάτι που δεν περιγράφεται εύκολα με λόγια, κάτι που συμβαίνει και σήμερα.

    Για τους Έλληνες του Κουμπάν της Ρωσίας που κατέφυγαν εκεί απο τον μαρτυρικό Πόντο κάθε σκέψη, κάθε λόγος και κάθε πράξη μοσχοβολούσαν Ελλάδα και Ορθοδοξία.

   Η αλληλεγγύη και η συλλογικότητα για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής ιδιαίτερα κατα την περίοδο 1914 - 1922, λόγω και της άφιξης χιλιάδων προσφύγων απ το μαρτυρικό Πόντο ήταν πρωτοφανής.

    Με όλα αυτά που συνέβησαν στο μαρτυρικό Πόντο αλλα και στην Ρωσία με την επανάσταση των Μπολσεβίκων, το όραμα της μητέρας Ελλάδος ήταν η διέξοδος σωτηρίας. Για αυτούς η Ελλάδα πλέον ήταν η μόνη λύση. Ταυτόχρονα όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια ήταν ο ευλογημένος τόπος (η γη της Επαγγελίας). Η φράση “σην Ελλάδα ευρίεται και τη πουλί το γάλα” περικλείει την αγάπη, την πίστη και την βεβαιότητα ότι εκεί όλα είναι καλά και ευλογημένα.

   Οι μετακινήσεις μαζικές, ξεκίνησαν από το 1919 μετά από την αποτυχημένη επέμβαση των συμμάχων και Ελλήνων κατά των Μπολσεβίκων στην Ουκρανία (Οδησσό κτλ). Ακολούθησαν σε μεγάλο αριθμό το 1923 - 24 μετά την οριστική επικράτηση ¨των κόκκινων”, ενας νέος κύκλος ξεκίνησε από το 1929 μετά την βίαια κολεκτιβοποίηση.

   Όσοι παρέμειναν τη δεκαετία του 30 υπέστησαν τις Σταλινικές διώξεις που ξεκίνησαν από τα Χριστούγεννα του 1937, με ένα από τα χιλιάδες θύματα τον παππού μας Δημήτρη Πηλαλίδη (ετών 52, δάσκαλος) πρωτότοκο γιό του Στάθη Πηλαλίδη που αναφέραμε σε προηγούμενο κείμενο.

   Δεύτερο θύμα της ίδια οικογένειας ο πρωτότοκος υιός του Δημήτρη , Κωνσταντίνος (ετών 27) που και αυτός συνελήφθη και εξαφανίστηκε το Φεβρουάριο του 1938, δεν μάθαμε ποτέ τι απέγιναν ή πού είναι ο τάφος τους.

   Οι εκτοπίσεις των Ελλήνων συνεχίστηκαν μέχρι και το 1949, που έγινε η μαζική εκτόπιση όλων των Ελλήνων των ανατολικών παραλίων του Ευξείνου Πόντου προς τις Ασιατικές δημοκρατίες , Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν κτλ.

   Επανεπιστροφή των Ελλήνων από τις Ασιατικές δημοκρατίες πρός τις παλιές εστίες τους σε ένα σημαντικό ποσοστό πραγματοποιήθηκαν μετά τον θάνατο του Στάλιν το 1953 και την αποσταλινοποίηση (περίοδο Ν. Χρουστσόφ).

   Η εναπομείνασα οικογένεια του Δημήτρη Πηλαλίδη, η σύζυγος Ελισάβετ και τα παιδιά της Κλεοπάτρα(1915-1989) , Ιωάννης(1920-1968), Κλεονίκη (1924-2014) και Σοφία (1928- 2011) ήρθαν στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο του 1939 και εγκαταστάθηκαν στην Ευκαρπία(Γραμάτινα) Κιλκίς. Το Δεκέμβριο του 1941 η Κλεοπάτρα παντρεύτηκε τον Νικόλαο Αθανασιάδη και εγκαταστάθηκε στο Πολύκαστρο όπου μετά από λίγα χρόνια ήρθαν και τα άλλα μέλη της οικογένειας Πηλαλίδη εκτός από την Κλεονίκη που παντρεύτηκε τον Γιάννη Μοσκωφίδη και παρέμεινε στην Ευκαρπία.

   Με πρώτη επαφή μέσω Ερυθρού Σταυρού στα μέσα της δεκαετίας του 50, στο ερώτημα πρός την παραμείνασα στην ΕΣΣΔ σύζυγο του αλησμόνητου Κώστα Πηλαλίδη, Ευδοκία που μαζί με τα δύο της παιδιά εκτοπίστηκε στο Ουζμπεκιστάν, “ντο ένταν τεμετέρ, κάτ΄ έμαθες ; ”          η απάντηση ήταν δραματική:

“ φυλακομέντς σην φυλακήν,

έφαεν ατς το χώμαν,

σ΄ οσπίτια αναμένομεν

να κλώσκουνταν ακόμαν”.

   Τα παιδιά του Κώστα και της Ευδοκίας Πηλαλίδη, αδελφοπαίδια τεμά, τον Ανδρέα και την Μαρούσα τα συνάντησα μετά από 51 χρόνια, όταν ήρθαν στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 1989.

Φωτογραφία 1912(109 ετων), προσωπικό αρχείο.
Ο παππούς Δημήτρης Πηλαλίδης 1885-1937, στην αγκαλιά του ο πρωτότοκος γίος Κωνσταντίνος(1911-1938) και η γιαγιά μας Ελισάβετ Πηλαλίδου (1889-1962).

Βασίλης Αθανασιάδης 

ΤΕΜΕΤΕΡ ΑΣ ΣΗ ΡΟΥΣΙΑΝ - ΟΙ ΠΗΛΑΛΑΝΤ

Μια φωτογραφία 105 ετών.

     Εκεί στις βορειοανατολικές ακτές του Ευξείνου Πόντου, στο Κουμπάν της Ρωσίας από τα μέσα του 19ου αιώνα και κυρίως μετά το 1860, χιλιάδες Έλληνες του Πόντου, μετακινήθηκαν στην εύφορη γή (ο Καναδάς της Ρωσίας) για να αρχίσουν μια καινούργια ζωή μακριά από τον βαρύ οθωμανικό ζυγό.

   Εκεί δημιούργησαν καινούργια σπιτικά, χωριά ολόκληρα και ασχολήθηκαν με την γεωργία, την κτηνοτροφία και το εμπόριο. Αυτοί συνέβαλαν τα μέγιστα την καλλιέργεια του καπνού ,    που ήταν ιδιαίτερα σημαντικός για την οικονομία της Ρωσίας και είχε την ιδιαίτερη στήριξη της εξουσίας.
   Ενα παλικάρι με καταγωγή απο την Ματσούκα του Πόντου, ο Στάθης Πηλαλίδης, ήταν προϊστάμενος σε μονάδα επεξεργασίας καπνού. Εκεί εργάζονταν πάρα πολλές κοπέλες, χριστιανές και μουσουλμάνες.
   Ο Στάθης ερωτεύτηκε μια πανέμορφη κοπέλα, Τατάρικης καταγωγής, κόρη Ιμάμη, την Αϊσέ. Τα αισθήματα ήταν αμοιβαία. Η κατάσταση δύσκολη. Όμως ο Στάθης και η Αϊσέ ήταν αποφασισμένοι για όλα. Έτσι, αφού συνεννοήθηκαν, ο Στάθης μαζί με έναν φίλο του, που εργάζονταν στο καπνεργοστάσιο, την μέρα του Ραμαζανιού ενώ οι κάτοικοι του χωριού όλοι μουσουλμάνοι ήταν στα σπίτια τους, η Αϊσέ πήγε στη βρύση για νερό, στην άκρη του χωριού.  Εκεί την περίμενε ο Στάθης με τον φίλο του και ένα τρίτο άλογο για την Αϊσέ.
   Το τί ακολούθησε είναι μεγάλη ιστορία που δεν χωράει σε ένα μικρό κείμενο. Τί έγινε; Την πήραν από το χωριό της και έφυγαν για να πάνε σε Ελληνικά χωριά. Το ένα άλογο “έσκασε” στη διαδρομή από το τρέξιμο, ο γιός του Ιμάμη αυτοκτόνησε μόλις έμαθε ότι η Αϊσέ έφυγε με Χριστιανό κ.α.  
   Μετά τη φυγή τους απο τον Πόντο, ο Στάθης δημιούργησε μαζί με άλλους συγγενείς του ένα χωριό το Πηλάλοφσκι Χούταρι (το χωριό των Πηλαλάντων), κοντά στο Αμπίνσκ (Abinsk) στη Ρωσία, όπου η Αϊσέ έγινε Χριστιανή και της δόθηκε το όνομα Σοφία.

Ο Στάθης με την Σοφία(Αϊσέ) απέκτησαν 7 παιδία.

• Τον Δημήτρη Πηλαλίδη(1885-1937) παππούς μας, πατέρας της μητέρας μου Κλεοπάτρας Αθανασιάδου, της Κλεονίκης Μοσκωφίδου, της Σοφίας Μερεσίδου και των Κωνσταντίνου και Γιάννη Πηλαλίδη.
• Τον Σπύρο Πηλαλίδη (1886-1938) πατερα 5 παιδιών , του Αλεξανδρου, του Αντώνη, της Αλεξάνδρας, του Αγγελή και του Αχιλλέα.
• Τον Γιάννη Πηλαλίδη (1887-1959), άτεκνος.Υπηρετώντας στον Ρωσικό στρατό κατα τον Α’ ΠΠ (1914-1918) συνελήφθη αιχμάλωτος απο τους Αυστροούγγρους και παρέμεινε στην Αυστρία για 5 χρόνια και μετά την λήξη του πολέμου ήρθε κατευθείαν στην Ελλάδα 1919. Αυτός ήταν και η αρχή για την εγκατάσταση και άλλων συγγενών στην Ευκαρπία (Γραμμάτινα) Κιλκίς, η σύζυγός του Ευθυμία το 1924 ήρθε στην Ελλάδα έχοντας μαζί της των Αντώνη Πηλαλίδη, γιό του κουνιάδου της Σπύρου.
• Την Κατερίνα Πηλαλίδου(Καζαντζίδου).
• Την Ελένη Πηλαλίδου (άτεκνη).
• Την Χαρίκλεια Πηλαλίδου(Σαχινίδου).

Οι τρεις θυγατέρες εγκαταστάθηκαν στην Κατερίνη.

• Και άλλη μία κόρη της οποίας δυστυχώς τα στοιχεία δεν έχουμε, η οποία εγκαταστάθηκε στην Δράμα, συγγενης της είναι ο θρυλικός ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ Λάμπης Κουρουκίδης.

     Φωτογραφία φθινόπωρο του 1916 στη Ρωσσία, απο αριστερά: Σπύρος Πηλαλίδης, Κώστας Πηλαλίδης, μπροστά του η αδελφή του Κλεοπάτρα Πηλαλίδου(Αθανασιάδου) μητέρα μας, η προγιαγιά μας Σοφία (Αϊσέ) Πηλαλίδου, Ελισσάβετ Πηλαλίδου, μπροστά της ο Αντώνης Πηλαλίδης, και ο Δημήτρης Πηλαλίδης ο παππούς μας.

*Περισσότερα και σε παλαιότερα άρθρο μου :

https://pontos-historia-politismos.blogspot.com/2020/12/1937.html

https://pontos-historia-politismos.blogspot.com/2021/02/blog-post.html

Βασίλης Αθανασιάδης

Οι “Αμαζόνες” των “Ακριτών” Πολυκάστρου.

   Στην 55χρονη πορεία των “Ακριτών” Πολυκάστρου που πρόεδρος ήταν πάντα άνδρας, σημαντική, για την ακρίβεια τεράστια ήταν και είναι η συμβολή των γυναικών.

   Είτε ώς μέλη του χορευτικού , είτε ως μέλη του θεατρικού, είτε ώς μέλη του τμήματος γυναικών με πολυποίκιλη δραστηριότητα είχαν πάντοτε δυναμική παρουσία στα δρώμενα του συλλόγου.

   Για την γενικότερη παρουσία των γυναικών, ιδιαίτερα στα χορευτικά τμήματα θα γίνουν εκτενείς αναφορές σε προσεχείς αναρτήσεις μου, στα πλαίσια των 55 ετών παρουσίας του συλλόγου.

    Αυτές που έγραψαν ιστορία κατα την δεκαετία του 1980, τις οποίες αποκαλώ, “Αμαζόνες” των “Ακριτών” και οι οποίες είχαν την τύχη να έχουν ως χοροδιδάσκαλο τον Δαμιανό Χαραλαμπίδη, (μέλος του χορευτικού συγκροτήματος του Κώστα Κυριαζή (Ξυμύτ), στην Ένωση Ποντίων Φοιτητών του Α.Π.Θ και στη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας χοροδιδάσκαλος στο Λύκειο των Ελληνίδων της Νάουσας.φοιτητή της ιατρικής) ο οποίος υπηρετούσε εκείνη την περίοδο την στρατιωτική του θητεία σε μονάδα της 33ης Ταξιαρχίας στο Πολύκαστρο.

  Αξίζει να αναφέρουμε τα ονόματα τους (με αλφαβητική σειρά):

  Φανή Αντωνιάδου (Σιταριά), Άννα-Μαρία Δόμβρου(Σιταριά), Στέλλα Ευγενίδου, Αντωνία Ευθυμιάδου, Γιώτα Καλπακίδου, Χριστίνα Μαυροφρίδου και Μαρία Σαγματοπούλου.

Ο πρώτος και επί σειρά ετών πρόεδρος των “Ακριτών” αείμνηστος Χρήστος Αδαμίδης με τις "Αμαζόνες των Ακριτών” στο πανηγύρι της Πηγής (Ίσβορο).

(Απο τη συγκεκριμένη φωτογραφία απουσιάζει η Χριστίνα Μαυροφρίδου)

     Τις στολές (ανδρικές/παιδικές) έραψε η αλησμόνητη Μηνοδώρα Καλαϊτζίδου και τα δερμάτινα εξαρτήματα(μπότες κτλ)κατασκεύασε ο αλησμόνητος Γιώργος Ιωαννίδης(πεθερός μου).

Εννοείται πως όλα ήταν προσφορές, δωρεάν.

    Για μια πενταετία όπου και άν εμφανίστηκαν κατέπληξαν τα πλήθη με την ζωντάνια τους τον συντονισμό τους και τον συγχρονισμό τους το δε χειροκρότημα ήταν έντονο και παρατεταμένο όταν στο τέλος της παρουσίασης έβγαζαν το πασλούκ (κάλυμμα κεφαλής) και το κοινό διαπίστωνε ότι αυτό το δυναμικό σύνολο ήταν κορίτσια.

   Ευχαριστώ τα παιδιά αυτά για την άψογη συνεργασία που είχα μαζί τους και για την συμβολή τους στο μεγαλείο του συλλόγου των “Ακριτών”.

Βασίλης Αθανασιάδης

19 Μαΐου 1919 - 19 Μαΐου 2021

  102 χρόνια μνήμης απο την έναρξη του 2ου κύκλου σφαγής - εκτοπισμών - εξολόθρευσης των Ελλήνων - Χριστιανών του αλησμόνητου Πόντου, που σχετίζονται με την άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ στην Αμισό (Σαμψούντα).

   Στο Πολύκαστρο στο “Σπίτι του Πόντου” την Τετάρτη 19 Μαΐου 2021 ο Σύλλογος Ποντίων Πολυκάστρου και περιχώρων “Οι Ακρίτες¨, τηρώντας τα μέτρα ασφαλείας λόγω του COVID-19 και μπροστά στο μνημείο Γενοκτονίας πραγματοποίησε εκδήλωση, επιμνημόσυνη δέηση, για τις ψυχές των 353.000 σφαγιασθέντων Ελλήνων του Πόντου και κατάθεση στεφάνων.

Ναΐδριο “Παναγία Σουμελά” και Μνημείο Γενοκτονίας

στην είσοδο του ”Σπιτιού του Πόντου” στο Πολύκαστρο.

    Παράλληλα πραγματοποιήθηκε έκτακτη εθελοντική αιμοδοσία στην μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας, παρά το εργάσιμο της ημέρας και το σχετικά περιορισμένο χρόνο, προσήλθαν και αιμοδότησαν 17 εθελοντές αιμοδότες μεταξύ των οποίων και 4 νέα μέλη, που ανέβασαν των αριθμό μελών της τράπεζας σε 1202 μέλη.

   Μεταξύ των αιμοδοτών της 19ης Μαϊου όπως κάθε χρόνο ο Δήμαρχος Παιονίας κ. Κώστας Σιωνίδης, ο γενικός γραμματέας του δήμου κ. Γιάννης Ντάτος, ο πρόεδρος της κοινότητας Μικρού Δάσους κ.Θανάσης Λαρχανίδης και πολλά μέλη του Δ.Σ. των “Ακριτών”.

Ο γράφων με την Δημοτική Σύμβουλο και πρόεδρο του Συλλόγου γυναικών “Ευκράντη”

κα. Γαρουφαλιά Καρβουνιάρη

    Θερμές ευχαριστίες στον πρόεδρο της Τ.Κ. κο Γιάννη Κατραμάδα και σε όλους, κυρίες και κύριους, που πρόσφεραν κερασματα καθώς και άνθη για την εκδήλωση.

Βασίλης Αθανασιάδης

19 Μαΐου 2021. Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

353.000 ψυχές ζητούν δικαίωση. 

Πλήρωσαν με τη ζωή τους  γιατί ήταν Έλληνες Χριστιανοί.

   Λίγες σταγόνες αίματος για τον πάσχοντα συνάνθρωπο μας, ελάχιστη προσφορά από μέρους μας

στη μνήμη τους ,ένα κερί για τους χιλιάδες άταφους νεκρούς του Ποντου.

    13η 'έκτακτη εθελοντική αιμοδοσία της “τράπεζας αίματος” των “Ακριτών” Πολυκάστρου

την Τετάρτη 19 Μαΐου 2021 , απο τις 10:00 έως 12:00, στο “Σπίτι του Πόντου” στο Πολύκαστρο.